Kubuś Puchatek

Teatr UTW „OdNowa” zaprasza wszystkich studentów z wnukami na premierę spektaklu „Kubuś Puchatek”, która odbędzie się w dniu 17 lutego 2019r.(niedziela) o godz. 16-tej w Centrum Kultury Śląskiej na Zgodzie.

Zalety i wady energetyki atomowej

W środę 23.01.2019 r. wykład pt. „Zalety i wady energetyki atomowej” przedstawił prof. dr n. med. Jan Grzesik.

 

Wszystko co istnieje na Ziemi jest zależne od energii – tak rozpoczął się wykład pana profesora.

Czym zatem jest energia?

Energia to zdolność do wykonywania pracy.

Energia może zmieniać swoją postać, ale nie może być tworzona ani niszczona (zasada zachowania energii).
Na przykład produkcja energii w elektrowni węglowej oznacza przekształcenie energii chemicznej (w cieplną – spalanie w kotle, następnie w mechaniczną – para w turbinie) w elektryczną (generator).

Co to jest praca?

Praca to pokonywanie oporów wzdłuż pewnej drogi.

Można ją też określić jako świadome czynności umysłowe i fizyczne dla realizacji zamierzonego celu.

Typy energii:

1) mechaniczna (kinetyczna , potencjalna, sprężystości)

2) chemiczna

3) cieplna

4) elektromagnetyczna

5) elektryczna

6) jądrowa

7) wiatrowa

8) geotermiczna

9) wodna (hydroelektrownie, fale morskie)

10) biomasa.

Źródła energii dzielimy na dwie podstawowe grupy:

– Odnawialne (energia wiatrowa, wodna, słoneczna, geotermalna i biomasa)

– Nieodnawialne (paliwa kopalne, energia jądrowa).

 

Kiedy pojawiła się energia?

W pierwszej chwili Wielkiego Wybuchu (Big Bang – ok. 13,8mld lat temu). Tak wyłonił się Wszechświat (materia, gwiazdy, przestrzeń , czas, energia i oddziaływania).

Dzięki kosmicznemu teleskopowi Hubble’a pomiary doprowadziły do odkrycia, że tempo rozszerzania
się Wszechświata wydaje się przyspieszać.

Nie ma natomiast odpowiedzi na pytanie – Skąd się ta energia wzięła?.

Są tylko spekulacje astrofizyków:

1) Przypadek

2) Coś co łączy się z Bogiem.

Być to istnieć w czasie. Jan Paweł II zaakceptował teorię Wielkiego Wybuchu.

Einstein w 1905 r. w artykule pt. „Czy bezwładność ciała zależy od jego energii” związał masę i energię, uogólniając
je na wszystkie zjawiska fizyczne. W 2008 r. dwunastu fizykom z Francji , Niemiec i Węgier udało się potwierdzić sł8uszność tego równania.

E = mc2    gdzie  m- masa,  c prędkość światła, e – energia

Z tego równania można wyliczyć ilość energii koniecznej do powstania 1g materii.

 

Energia elektryczna zapewnia nam komfort życia. Zużycie energii na 1 mieszkańca (w kWh) najwyższe jest w Islandii (28000 kWh). Dla porównania w USA wynosi 13200, we Francji

i Niemczech 7000, w Czechach 5000 w Słowacji 4800 a w Polsce 3100.

W gospodarstwach domowych w Polsce wynosi ono ok. 1000kWh na osobę (większość zużywa przemysł, oświetlenie miast). Z tego wynika, że wyposażenie naszych gospodarstw domowych w urządzenia elektryczne znacznie odbiega
od średniej europejskiej.

W Polsce istnieją 23 elektrownie: 12 na węgiel kamienny, 5 na węgiel brunatny i 6 wodnych

(1 przepływowa i 5 szczytowo-pompowych). Oprócz tego istnieje 55 elektrociepłowni zawodowych.
Łączna moc elektryczna zainstalowana w styczniu 2018 r. wynosiła ok. 40.000MW.

Energetyka wiatrowa w Polsce (wszystkie farmy wiatrowe zlokalizowane są na lądzie) zaczęła się rozwijać
po wstąpieniu do Unii Europejskiej w 2004r. Moc zainstalowana wzrosła z 83MW

w 2005 r. do 7200MW w 2018 r. Udział energetyki wiatrowej w 2016r. wynosił ok. 7%. Nowe przepisy wydane w 2018r. skutecznie ograniczą jej rozwój. Nowe obiekty mogą być stawiane w odległości 10H (H – wysokość wiatraka)
od jakichkolwiek zabudowań. Planuje się stopniową likwidację wiatraków do 2027 r. Podobno nowe farmy wiatrowe będą budowane na morzu.

 

W Polsce nie ma elektrowni jądrowych. Jedynym działającym jest badawczy reaktor Maria.

Zalety elektrowni atomowej:

Nie wytwarzają dwutlenku węgla

Nie zanieczyszczają powietrza pyłami i gazami

Długo działają (50-60 lat).

Wady:

Duży koszt (4-5 razy większy/1MW w porównaniu z elektrownią węglową)

Do chłodzenia potrzebna jest bardzo duża ilość wody

Nie mamy uranu (potentaci to Kazachstan i Kanada)

Duże obawy społeczeństwa

Po zakończeniu pracy zostaje martwy obszar ziemi

Problemy ze składowaniem odpadów (odpady umożliwiają produkcję bomb A)

Narażenie pracowników na napromieniowanie (choroby nowotworowe)

Ryzyko awarii nie jest zerowe

Wymaga absolutnej dyscypliny technicznej w całym okresie eksploatacji.

 

W Europie tylko Niemcy ogłosiły zamiar odejścia od energetyki jądrowej (w grudniu 2018 r. zamknięto 2 ostatnie kopalnie węgla kamiennego).

Liderem jest Francja która ma 58 reaktorów które dają 75% mocy systemu energetycznego. Ostatnia poważna awaria w historii energetyki francuskiej miała miejsce w 1969 r. w Saint-Laurent sklasyfikowana jako poziom 4
w siedmiostopniowej skali zdarzeń jądrowych i radiologicznych. Nie miała ona większego wpływu na środowisko naturalne czy też społeczeństwo. Francja zastanawia się nad stopniowym zamykaniem 17 najstarszych reaktorów.

W Rosji jest 36 reaktorów, na Ukrainie 15, Wielka Brytania ma 15, Szwecja 9, Niemcy 8, Czechy 6, Słowacja 4, Węgry 4. Wszyscy sąsiedzi Polski mają elektrownie jądrowe – w tym roku wyprzedzi nas nawet Białoruś.

Obecnie w Europie w budowie jest 10 reaktorów (budowa 3 jest zawieszona):

4 w Rosji (do użytku w latach 2019-2021)

2 na Słowacji (w 2019 r.)

2 na Białorusi ( w 2019 i 2020 r)

1 Finlandia w 2019 r.

1 Francja w 2019 r.

Wszystkie nowe elektrownie są wyposażone w reaktory typu PWR.

 

W Polsce Departament Energetyki atomowej w latach 2012- 2017 wydał ponad 900mln zł ze skutkiem raczej mizernym (nie mamy nawet lokalizacji elektrowni). Budowa 2 elektrowni jądrowych (6 reaktorów) ma ruszyć w 2033 r. Do 2040 r. Polska ma przeznaczyć na ten cel 112-125mld zł. Po problemach z elektrownią Żarnowiec i przy tak odległych terminach trudno jest prowadzić jakąkolwiek merytoryczną dyskusję.

 

Na zakończenie pan profesor przytoczył dane dotyczące struktury zmian mocy w UE w latach 2000-2017.

Likwidacja: atom 17%, ropa 40%, węgiel 41%.

Rozwój: wiatr 158%, słońce 107%, gaz 97%, biomasa 11%, woda 9%.

Budowa elektrowni atomowych może się okazać koniecznością ekonomiczną. Pan profesor nie obawia się wysokich kosztów lecz zachowania przez personel absolutnej dyscypliny technicznej co raczej nie jest mocną naszą cechą.
Z tego właśnie powodu głosował by na nie w referendum, na pytanie „Czy budować w Polsce elektrownię jądrową ?

Wykład pana profesora dr n. med. Jana Grzesika wzbudził duże zainteresowanie słuchaczy UTW w Świętochłowicach.  Tak ciekawych wykładów nigdy nie jest za dużo.

 

Opracował: Henryk Duda

O świętochłowickich szkołach słów kilka

W środę 16.01.2019 r. wykład pt. „O świętochłowickich szkołach słów kilka” wygłosił pan mgr Marian Piegza.
Na prośbę pani Prezes UTW Krystyny Rawskiej obecni uczcili minutą ciszy zamordowanego prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza.
Prelegent rozpoczął wykład od rysu historycznego. W II połowie XVII w. na Górnym Śląsku były 52 szkoły a w nich tylko 635 uczniów  Fryderyk II W obrębie państwa pruskiego wprowadził w 1763 r. obowiązek szkolny dla dzieci w wieku lat 6-13 (5-14 dla ewangelików).
W 1765 r. właściciel Chropaczowa Knetzig założył pierwszą szkołę w folwarku Brzezina.Była to jednoklasowa szkoła zbiorcza dla ok. 100 dzieci z Świętochłowic, Łagiewnik i Chropaczowa.
Pierwszym nauczycielem w Szkole w Chropaczowie był Andreas Oles. Była tam 1 izba lekcyjna, a nauczyciel  mieszkał
w szkole (pokój, kuchnia, komora). Uczono pisania, czytania, rachunków i religii.
W 1840 r. Świętochłowice liczyły 549 mieszkańców. Wtedy do nowej szkoły uroczyście przeprowadzono
142 świętochłowickich dzieci. Na początku XIX w. w szkołach elementarnych w większości uczono w języku polskim.
W szkołach ewangelickich i gwareckich uczono dodatkowo w języku niemieckim. Od 1872 r. nastąpiła silna germanizacja (tabliczki z napisem „Mówiłem po polsku).
 W Chropaczowie  pierwsza szkoła(bez numeru – obecnie łagiewnicka 74) powstała w 1860 r. W 1898 powstała Szkoła II (łagiewnicka 68). Po wybudowaniu Szkoły nr III w 1907 r. Szkoły nr I i II połączono. W 1906r. powstaje tu szkolna sala gimnastyczna.
W 1862 r. w Lipinach otwarto szkołę (zwaną Hutniczą ) przy ul. Chorzowskiej – naprzeciw bramy głównej Zakładów Cynkowych „Silesia”.  W 1883 r. powstał budynek Szkoły gminnej przy ul.(obecnie) Bukowego. Była to Katholishe Volksschule Nr 1.Do czasu przyłączenia Lipin do Polski funkcjonowało tam 5 szkół. Dzieci żydowskie  miały własną szkołę.
W 1881 r. w Świętochłowicach oddano do użytku szkołę murowaną (dwa budynki), wielowyznaniową, która realizowała program sześcioklasowy (obecna SP 4). W 1900 r.oddano do użytku Szkołę nr 2. Rektorem został Teofil Bronny ( wrogi stosunek do Polaków lecz napisał kronikę miasta). Około roku 1905 oddano budynek szkoły przy ulicy Szkolnej. Między obecnie istniejącymi szkołami nr4 i nr2(przy ul. Wodnej) w 1913 r. oddano do użytku pierwszą w gminie salę gimnastyczną (ćwicznia). W roku 1914/1915 w Świętochłowicach było 7 szkół.
W 1922 r. szkoły z terenu obecnych Świętochłowic przeszły we władanie Polski. W 1929 r. włączono Zgodę do gminy Świętochłowice. W okresie międzywojennym wybudowano trzy nowe szkoły powszechne (powojenna numeracja: 7, 11,17). Szkoła w Lipinach (SP11)   była jedną z najnowocześniejszych na Górnym Śląsku.
Dzieci ewangelików uczęszczały do szkoły w Hajdukach Wielkich, a później do swojej szkoły przy obecnej
ul. Dworcowej (potem było tu muzeum).
Zdecydowana większość młodzieży poprzestawała na wykształceniu podstawowym. Jedyna szkoła średnia (w Lipinach) ulegała stopniowej likwidacji.
W 1922r. w Świętochłowicach została założona Szkoła Policyjna (przeniesiona w 1926 r. do Katowic. Działało tu 8 szkół (2 niemieckie). W Chropaczowie były 4 szkoły (przy Szkole III była część niemiecka). W Lipinach było 5 szkół (1 niemiecka).
Następnie prelegent omówił sytuację w mieście od 1945r. do czasów bardziej współczesnych(tysiąclatki). Liczne zdjęcia pojawiające się na prezentacji przypomniały słuchaczom ich szkolne lata. Pojawiło się wiele nazwisk: Franciszek Miśkiewicz, Alojzy Stępień, Franciszek Król, Stanisława Malisz,Władysław Gorlas, Stanisław Grosman, Ryszard Forma
i inne.
Sądzę, że wiele ciekawostek nie było znanych słuchaczom UTW i z przyjemnością ich wysłuchali.
Mam nadzieję, że  następnym semestrze, kolejne spotkanie z panem Marianem Piegzą będzie równie interesujące.
Opracował na podstawie wykładu i książki „Świętochłowickie szkoły- początki i współczesność” Mariana Piegzy
Henryk Duda

Równowaga magnetyczna gwarancją zdrowia

W środę 09.01.2019 r. wykład pt. „Równowaga magnetyczna gwarancją zdrowia” przedstawił pan Andrzej Kwiatkowski (zastąpił pana Zbigniewa Bańkowskiego „Oleje z lnu i kokosów źródłem zdrowia i witalności).
Pierwsze pytanie prelegenta brzmiało – Dlaczego źle się czujemy?
Powodów jest wiele, a najważniejsze to:
– słabe pole magnetyczne Ziemi (w ciągu ostatnich 500 lat zmalało o połowę)
– stres (długotrwały i intensywny)
– chroniczne odwodnienie (pijemy za mało wody)
– niedobór mikro i makroelementów, witamin w pożywieniu.
Picie wody sprzedawanej  w supermarketach nie zawsze przynosi dobre skutki. Ilość metali ciężkich w niej i w wodzie pitnej jest często zbliżona (spełniają wymagania Rozporządzenia Ministra sprzed 21 lat). Należy unikać bisfenolu (BPA) – jeżeli na opakowaniu jest symbol PC7 lub cyfra 7 wewnątrz trójkąta. Komisja Europejska zarządziła, że produkcja butelek dla dzieci z użyciem BPA jest zakazana od marca 2011 r.
Wodzie należy przywrócić pierwotną strukturę.
Strukturyzowana woda (heksagonalna) polepsza pracę komórek.
Domowe zestawy filtrów oparte na metodzie odwróconej osmozy (wymuszona dyfuzja rozpuszczalnika przez błonę półprzepuszczalną rozdzielającą dwa roztwory o różnym stężeniu)  zużywają duże ilości wody (uzysk 5-15%).
Filtry węglowe usuwają chlor z wody wodociągowej i poprawiają jej smak. Są tanie 1l filtrowanej wody to koszt 20-30groszy (kilkakrotnie taniej niż w sklepie).
Wykładowca podkreślał walory płynów (wody, wina) ustawionych w butelkach na specjalnej podstawce magnetycznej.
Magnetyzm
Zagrożeniem dla ludzi jest smog elektromagnetyczny, telefony komórkowe, wi-fi, technologia 5G. W żłobkach Francji
i Izraela dzieci do lat trzech nie mogą mieć kontaktu z wi-fi.
Elektrosmog nie jest wyczuwalny przez zmysły człowieka. Pomocne dla zdrowia są silne magnesy neodymowe (neodym, żelazo i bor). Neodym jest aktywny chemicznie i wyroby muszą być pokryte warstwą ochronną – najlepiej niklem.
Wyroby noszone na ciele działają na wodę w organizmie.Wykładowca podał szereg działań leczniczych jak:
– normalizacja PH i cyrkulacji krwi
– wspieranie pracy hormonów
– hamowanie rozwoju bakterii, grzybów, pleśni, itp.
Bransoleta z magnesami noszona na lewej ręce podwyższa ciśnienie krwi (kilka dni), a na prawej je obniża (kilka miesięcy).
Biżuteria magnetyczna może poprawić komfort życia.
Według prelegenta ma ona korzystny wpływ na układ trawienny, pomaga na stres, bóle głowy, reumatyzm, żylaki, kontuzje, szumy w uszach, problemy ze wzrokiem itp. wystarczy przypiąć serce z magnesami w miejsce bólu, a nastąpi szybka reakcja.
Nosząc magnesy wydłużamy dobową aktywność o 1-2 godziny.
Teraz padły pytania z sali.
Czy woda zamrożona w lodówce i odmrożona jest strukturyzowana?
Odpowiedź. Tak, ale ta metoda jest mało wydajna.
Jakie są przeciwwskazania do noszenia biżuterii z magnesami?
Odpowiedź. Świeże przeszczepy i zaawansowana ciążą.
Po serii pytań wykładowca zaprosił do degustacji wody i wina
(1 butelka wody i 1 butelka wina były na podstawkach magnetycznych, a następne 2 nie. Słuchacze UTW sami mogli sprawdzić jaka jest różnica w smaku.
Kolejny wykład z serii „zdrowotnej” chyba nie przekonał wszystkich o olbrzymim zakresie – wszechstronności korzystnego działania biżuterii i podstawek magnetycznych.
Opracował: Henryk Duda

Świadomy senior, bezpieczny senior

W środę 12.12.2018 r. wykład pt. „Świadomy senior, bezpieczny senior” przedstawiła pani Aleksandra Janicka, ekspert Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej.
Gospodarka senioralna to nie sektor „specjalnej troski” z uwagi na wiek adresata, ale czynnik sprawczy innowacyjności. To jest potrzeba naszych czasów.
W roku 2016 w Polsce było ok. 9mln osób 60+ , co stanowi 22,9% ogółu a przewiduje się
że w roku 2050 będzie ich ok. 13mln tzn. ok. 40% mieszkańców naszego kraju.
Już obecnie osób 60+ jest więcej niż ludzi młodych (grupa 0- 20 lat).
 W roku 2015 udział w zakupach osób w wieku 60+ wynosił 30%  z całości obrotów.
 Jest to duży segment rynku, który cieszy się zainteresowaniem sprzedawców.
Stosuje się różne techniki sprzedaży:
– socjotechnika (wywieranie wpływu na klienta)
– merchandising (odpowiednie eksponowanie towaru)
– zarządzanie ceną, promocjami.
Należy pamiętać, że podpisanie umowy z nieuczciwym sprzedawcą ma konsekwencje długofalowe.
W 2012 r. klienci złożyli 2000 skarg do URE ( Urząd Regulacji Energii), a w 2016 r. było już ich 4500.
Oszustwa zgłoszone w grupie 65+ dotyczą 700 osób, a w roku 2017 już 900 osób. Należy wziąć pod uwagę że duża część oszukanych, wstydzi się i nie zgłasza tego przestępstwa na policji.
Rodzaje zawieranych umów:
– w sposób tradycyjny
– umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa
– umowy zawierane na odległość.
Należy pamiętać, że klient ma zawsze prawo do informacji. Przedsiębiorca musi poinformować
o łącznej cenie, sposobie i terminie zapłaty, trybie rozpatrywania reklamacji, prawie o odstąpieniu od umowy.
Umowy powinny być przedstawione na papierze lub innym trwałym nośniku.
 Przy sprzedaży telefonicznej należy zachować szczególną ostrożność . Należy dokładnie sprecyzować po co do nas dzwonią a następnie należy podać informację umożliwiającą identyfikację dzwoniącego lub przedsiębiorcy.
Umowa taka jest skutecznie zawarta, jeżeli jej treść jest potwierdzona na papierze lub innym trwałym nośniku.
Pamiętaj:
1. Masz zaproszenie na pokaz  – nie idź
Jeżeli otrzymałeś prezent, to on do niczego Cię nie zobowiązuje.
2. Musisz coś podpisać – zachowaj szczególną ostrożność. Nie ulegaj presji czasu. Nie podpisuj bez konsultacji
z krewnymi, znajomymi, prawnikami.
3. Jeżeli decydujesz się na podpisanie umowy, dokładnie przeczytaj dokumenty. Nie martw się, że doradca się niecierpliwi.
Prawo do odstąpienia od umowy to 14 dni kalendarzowych od daty otrzymania umowy (pismo, e-mail) lub towaru. Odstąpienie musi mieć formę pisemną.
Przedsiębiorca musi po otrzymaniu oświadczenia o odstąpieniu, w ciągu 14 dni zwrócić pieniądze klientowi.
Nie ma obowiązku zapłaty za niezamówiony towar. Przedsiębiorca działa na własne ryzyko
i nie może dochodzić zapłaty z tego tytułu.
Co powiedzieć nachalnemu akwizytorowi?
1. Nie znasz nie otwieraj drzwi
2. Tauron  nie chodzi po domach i nie prosi o podpisanie umowy
3. Sprawy związane z umowami na energię (gaz, telefon) załatwiam osobiście w biurze.
4. Proszę podać kontakt na siebie, jak się pan nazywa, aby syn mógł się skontaktować.
5. Skontaktuję się z infolinią konsumencką 801440220 lub Tauronem (nr 555444555).
Wyłudzenia pieniędzy:
– na wnuczka
– na listonosza
– na policjanta, agenta CBŚ
– na fałszywego urzędnika ZUS, NFZ itp.
– na hydraulika (innego fachowca)
– na lekarza
– na obowiązkowy remont (zbieranie, zaliczek)
– inne (ciągle nowe sposoby).
Na zakończenie spotkania obejrzeliśmy film o ludziach oszukanych przez nieuczciwych akwizytorów.
Film finansowała firma Tauron. Część słuchaczy otrzymała do wypełnienia ankietę „Bezpieczny senior” z firmy Tauron.
Był to kolejny wykład, który miał uczulić i zabezpieczyć słuchaczy UTW przed oszukaniem ich przez nieuczciwe osoby. Ostrzeżeń nigdy nie jest za dużo.
Opracował: Henryk Duda

Planetarium

W środę 05.12.2018 r. wykład pt. „Planetarium” przedstawił wicedyrektor Planetarium Śląskiego w Chorzowie
mgr Stefan Janta.
Jak się okazało wykład nie był związany tylko z chorzowskim planetarium.
Na początku prelegent zapoznał słuchaczy z Anaksymandrem z Miletu (VI w.p.n.e. prawdopodobnie był uczniem Talesa).
Był twórcą pierwszej mapy świata. Przypisuje mu się wynalezienie zegara słonecznego  oraz modelu sfer planetarnych (przeźroczystych). Powierzchnia Ziemi jest zakrzywiona. Dookoła niej krążą: Gwiazdy  w odległości 9, Księżyc 18
a Słońce 27 średnic Ziemi.
Następnie usłyszeliśmy o Eudoksosie z Knidos (IV w. p.n.e.) twórcy modelu, w którym ciała niebieskie poruszały się
po współśrodkowych sferach wirujących ze stałą prędkością wokół Ziemi
Udoskonalił go Kallippos, który wykonał dokładne pomiary długości pór roku.
Dzięki Arystotelesowi (IV w p.n.e.) model geocentryczny, udoskonalony o epicykl (wyjaśnia ruch wsteczny planet zewnętrznych) i ekwant (punkt wyrównawczy Ptolemeusza) przetrwał następne dwa tysiące lat.
Arystarch z Samos (III w p.n.e.) jako pierwszy zaproponował heliocentryczny model Układu Słonecznego. Twierdził że Ziemia krąży wokół Słońca oraz wokół własnej osi. Astronomowie starożytni odrzucili tę hipotezę bo nie zgadzała się
z obserwacjami. Arystarch błędnie przyjął kształt orbity ziemskiej jako okręgu.
Archimedes z Syrakuz III w p.n.e.) opisał ruch pięciu planet, Słońca i Księżyca wokół nieruchomej Ziemi, zbudował globus i planetarium z hydraulicznym napędem (Marcellus zabrał je jako jedyny łup z Syrakuz). Jego dokładność chwalił Cyceron 150 lat później.
Christiaan Huygens (XVII w.) prowadząc obserwacje przez nowy teleskop odkrył księżyc Saturna, który został nazwany Tytan. Podał pierwsze szacunki prędkości światła.
Obliczył czas obiegu Saturna wokół Słońca (ponad 29 lat-co w przybliżeniu daje wynik 206:7- ilość zębów na tarczach mechanizmów).
Następnie obejrzeliśmy na ekranie tellurium Grahama o rozpiętości 33cm (Słońce, Księżyc, Ziemia).
Następnie zobaczyliśmy planetarium sufitowe w Holandii i planetarium Meyera.
Ciekawostką był Atlas Farnezyjski(kopia rzeźby hellenistycznej z II wieku.Atlas ugina się pod ciężarem sfery niebieskiej , na co został skazany przez Zeusa. Na wyrzeźbionej kuli przedstawiono 41 spośród 48 klasycznych konstelacji opisanych przez Ptolemeusza (najstarsze przedstawienie gwiazdozbiorów znanych starożytnym Grekom).
Astronomowie wynaleźli astrolabium, które służyło żeglarzom do określania szerokości geograficznej,
a także do pomiaru czasu (używał m.in. Mikołaj Kopernik).
W globusie Gottorpa (średnica ,3,2m, waga 3 tony) mogło przebywać na obserwacjach 12 osób
Globus Rogera Longa (1680-1770) miał 5m średnicy i ważył tylko 500kg. Mieściło się w nim 30 osób.
Tak doszliśmy do Walthera Bauersfelda (1879- 1959) pracownika zakładów Carl Zeiss Jena.
W roku 1923 otwarto pierwsze planetarium z projektorem ZKP-0 (4900 gwiazd). W 1953 r. zaprojektowano nowy projektor ZKP-1 (Zeisskleineplanetarium). Wybudowano ok. 250 egzemplarzy tego urządzenia.
Współcześnie buduje się planetaria cyfrowe i analogowe. Jest tylko kilka firm które oferują produkty na najwyższym poziomie (Carl Zeiss, Konica Minolta, Ohira Tech, Goto). Jako ciekawostkę podano, ze projektor Megastar II firmy Ohira Tech może wyświetlić milion gwiazd.
Następnie obejrzeliśmy krótki film o rozbiórce projektora Zeissa w Planetarium Śląskim. Za dwa lata po remoncie, obiekt będzie się prezentował bardzo atrakcyjnie. Będzie dobudowane 2500m2 nowej powierzchni. Całość będzie podzielona na trzy strefy: sejsmologia, meteorologia, astronomia. Przewidziano wiele atrakcji dla chętnych (symulowanie wstrząsów, w różnych odległościach od epicentrum, przebywanie w różnych warunkach klimatycznych
itd.).
Wykład pana Stefana Janty był bardzo ciekawy, a słuchacze UTW muszą niestety dosyć długo poczekać, aby obejrzeć jak założenia projektowe mają się do rzeczywistości.
Sądzę, że z przyjemnością wysłuchamy kolejnego wykładu pana Dyrektora Planetarium Śląskiego w następnym semestrze.
Opracował: Henryk Duda

Bezpieczeństwa Konsumenta 60+

W dniu 12 grudnia 2018r. o godz. 17 -tej w auli  (s. 105) Szkoły Podstawowej Nr. 1 w Świętochłowicach – Piaśnikach przy ul. J. Zubrzyckiego 38 odbędzie się w ramach kampanii organizowanej przez Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej  wykład nt. : „Bezpieczeństwa Konsumenta 60+” , który wygłosi p. Mariusz Kieczek – ekspert KIGS.
Wykład ma charakter otwarty, zapraszamy seniorów niezrzeszonych w naszym UTW.

Malta 300 razy słońce

W środę 28.11.2018 r. wykład pt.  „Malta 300 razy słońce” przedstawiła  dr Anna Żurek.

Republika Malty to państwo położone na Morzu Śródziemnym 80 km od Sycylii.
Malta zajmuje powierzchnię  316km2 i żyje tam około 475tys. ludzi. Główne wyspy to: Malta, Gozo i Comino.
Cywilizacja na Malcie zaczęła się rozwijać ok. 7000 lat temu.Pierwsze megalityczne świątynie zbudowano ok. 3600 r. p.n.e (najstarsze stojące budowle na świecie). Przez wieki Malta przechodziła z rąk do rąk (Fenicjanie, Kartagina, Rzym, Arabowie, Zakon Maltański, Wielka Brytania). W latach 1940-1942 została podczas oblężenia poważnie zniszczona bombardowaniami przez państwa Osi (odznaczona przez Anglików Krzyżem Jerzego) .
Odzyskała niepodległość w 1964/1974 r. W maju 2004 r. przystąpiła do Unii Europejskiej.
Stolica Valletta ma ponad 300 zabytków i jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz jest najsłoneczniejszą miejscowością w Europie. Na Malcie jest zielono przez cały rok.
W 2017 r. kraj ten odwiedziło ponad 2 miliony turystów. Turystyka obok handlu zagranicznego, produkcji elektroniki
i usług finansowych to główne gałęzie gospodarki.
Malta nie jest zagrożona klęskami żywiołowymi (2 miejsce na świecie) i jest jednym z najbezpieczniejszych państw
dla turystów.
Nadmorskie kurorty znajdują się w północnej części Malty. Największa piaszczysta plaża długości ok. 1km jest
nad zatoką Melieha Bay. Druga co do wielkości plaża jest nad zatoką Golden Bay.
Malta słynie z wielu atrakcji naturalnych.
Blue Grotto (Błękitna Grota) to system podziemnych korytarzy tuż nad taflą morza.
Minu’s Cave to  podziemna jaskinia o wysokości 18m, z alabastrowymi stalaktytami i stalagmitami.
Most skalny Azure Window (Lazurowe Okno) przez które przepływała woda morska uległ całkowitemu zawaleniu
w 2017 r.
Blue Lagoon (Błękitna Laguna) cieśnina pomiędzy wyspami Comino i Cominotto to jedna z ważniejszych atrakcji turystycznych (krystaliczna woda).
Blue Hole to morskie jezioro o głębokości 15m jest połączone tunelem na otwarte morze.
Maltańskie klify o wysokości kilkudziesięciu metrów to kolejne miejsca, które warto zobaczyć.
Chadwick Lakes (tama i jeziora) to największy zespół słodkiej wody na Malcie. Nie ma tu stałych rzek, tylko okresowe.
Na tej małej wyspie jest mnóstwo zabytków.
Obiekty prehistoryczne – kilkanaście świątyń megalitycznych (6 na liście UNESCO), Hypogeum Hal Saflieni, grobowce, dolmeny.
Obiekty starożytne – Ras il-Wardija (wykuta w skale świątynia punicka), katakumby, Domus Romana (muzeum zbudowane wokół ruin arystokratycznej rezydencji rzymskiej).
Rotunda w Moście z trzecią co do wielkości niepodtrzymywaną kopułą w Europie. W czasie II Wojny Światowej przez kopułę wpadła bomba podczas nabożeństwa. Nikt nie zginął, a replika bomby jest przechowywana wewnątrz katedry.
Na Malcie istnieje ponad 350 kościołów. Dominującym stylem jest barok.
Wizytówką jest katedra św. Pawła (neoklasycyzm) w stolicy, Bazylika w Nadur (renesans).
Na Malcie warto zobaczyć kilkanaście pałaców. Najbardziej znanym pałacem jest Pałac Wielkich Mistrzów zbudowany w XVI wieku. Mieści się tu urząd prezydenta i Izby Reprezentantów.

Grandmaster’s Palace in Valletta, Malta (źródło: Wikipedia)

Pałac San Anton otoczony dużym ogrodem zbudowany w latach 1600-1636 był rezydencją Wielkiego Mistrza Zakonu Maltańskiego.
Warto również zobaczyć fortyfikacje Malty.Obejmują one kilka warownych miejscowości, dwie cytadele,
20 fortów, 23 umocnione wieże obserwacyjne, baterie,reduty i inne.

Na Malcie znajduje się kilka parków atrakcji, wiele niedużych ale pięknych ogrodów

Lower Barracca Gardens, Valletta, Malta (źródło: Wikipedia)

Valletta ma 3 popularne ogrody: Dolne ogrody Barrakka (na zdjęciu), Górne ogrody Barrakka i Ogrody Hastings.
Jest wiele innych ogrodów, które również warto odwiedzić.
Mieszkańcy Malty lubią polować, a ponieważ nie ma tam zwierząt, strzelają do ptaków.

Wykład był bogato ilustrowany zdjęciami, a prowadząca przekazała nam wiele ciekawych informacji o tym niewielkim państwie-mieście. Sądzę, że słuchacze UTW z przyjemnością wysłuchają kolejnego wykładu pani dr Anny Żurek
o innym zakątku świata.

Opracował: Henryk Duda

O pięknie symfonii Haydna

W środę 21.11.2018 r. wykład pt. „O pięknie symfonii Haydna” przedstawił profesor Leon Markiewicz.
We wprowadzeniu, pan profesor krótko omówił życiorys Franza Josepha Haydna, najstarszego z tzw. trzech klasyków wiedeńskich (W.A.Mozart, L. van Beethoven). Haydn urodził się 31.03.1732 r w małej wiosce w Austrii.
Był jednym z 12 dzieci cieśli Mathiasa i Marii Koller. Od szóstego roku życia uczył się muzyki, śpiewał w chórze, grał na skrzypcach i fortepianie.
Około 1749 r. zaczął zarobkować jako muzyk w Wiedniu. W latach1761-1790 został zatrudniony jako nadworny kompozytor na dworze węgierskiej rodziny Esterhazych. Napisał tam ponad 100 różnych kompozycji. W 1790 r. artysta wyjechał do Wiednia, a następnie do Londynu ( 12 symfonii).
W Londynie (1791) otrzymał doktorat honoris causa w dziedzinie muzyki.
W latach 1796-1802 napisał 6 mszy i oratoria „Stworzenie świata   i „Pory roku”. Ostatnie lata życia spędził w Wiedniu, na wakacje wyjeżdżając do Eisenstadt. Zmarł 31.05.1809 r. w Wiedniu.
Haydn pozostawił po sobie olbrzymią liczbę dzieł (ponad 1200):
104 symfonie, 24 opery, 95 utworów na fortepian, ponad 500 pieśni, muzyka kameralna – 320.
Najważniejsza jest jednak jego muzyka.
Na start wysłuchaliśmy początku 104 symfonii. W tym stylu później komponował Ludwig van Beethoven.
Haydn łączył muzykę z wyobrażeniami, co oddaje  wiele tytułów jego utworów. Następnie usłyszeliśmy fragment koncertu smyczkowego. To jest muzyka sympatyczna i prosta, wpadająca w ucho.
Następne w kolejce były menuety (z symfonii wojskowej, zegarowej, „skowronek”). Symfonia  „Niespodzianka” słynna ze względu na dowcip (mocne uderzenie w kotły) spowodowała, że cześć słuchaczy prawie podskoczyła.
Haydn to prawdziwy kawalarz. Wdzięk tej muzyki odciska się na twarzach słuchaczy.
Video na zakończenie wykładu – utwór , w czasie którego  muzycy stopniowo wychodzą z sali w trakcie koncertu – zakończyło spotkanie z wielkim kompozytorem.
Sądzę, że słuchacze UTW byli bardzo zadowoleni z wykładu pana profesora Leona Markiewicza.
Mam nadzieję, na spotkanie z muzyką i panem profesorem w drugim semestrze.
Opracował: Henryk Duda

Redukcja masy ciała na podstawie zasadowej kuracji oczyszczającej dr P. Jentschury

W środę 14.11.2018 r. wykład pt.„Redukcja masy ciała na podstawie zasadowej kuracji oczyszczającej
dr P. Jentschury”
wygłosił Jakub Ledwoń,  absolwent Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Na początku prelegent w kilku zdaniach zapoznał nas z rodziną dr h.c. Petera Jentschury
i obejrzeliśmy film (wywiad) z autorem książki „Oczyszczanie drogą do zdrowia”.
Potem pojawił się cytat „Twoje pożywienie powinno być lekarstwem a twoje lekarstwo powinno być pożywieniem”
ojca medycyny – Hipokratesa.
.
W jaki sposób pozostać zdrowym ( wg P. Jentschury):
     – unikaj tego co szkodliwe,
     – jedz, pij i rób co korzystne,
     – wydalaj to, co szkodliwe.
Uroda i zdrowie są zasadowe, ponieważ krew ma odczyn zasadowy (ph 7,25 – 7,45). Już przy niewielkim spadku wartości ph, krew staje się gęsta i grudkowata (rulonizacja). Utrudnione zostaje zaopatrzenie komórek w tlen
i substancje odżywcze. W zbyt kwaśnym środowisku nie mogą funkcjonować hormony, enzymy i układ immunologiczny.
Na spadek wartości ph organizm reaguje następującymi objawami:
1) Uszkodzenie struktury.
Nadmiar kwasów to nadżerki komórek,  stany zapalne, zwyrodnienia stawów, kości . Organizm musi sięgać
do własnych zasobów związków mineralnych zgromadzonych w zębach, włosach, stawach i kościach.
2) Wydalanie
Odbywa się przez nerki, płuca. Organy te mają ograniczoną wydajność usuwania substancji szkodliwych i soli obojętnych. Aby uniknąć zasolenia organizm wspomaga proces wydalania, wykorzystując do tego skórę (sucha
i podrażniona – wypryski, alergie, pocenie się itd.).
3) Złogi
Niewydalone substancje szkodliwe i sole obojętne organizm magazynuje w powiązaniu z wodą i tłuszczem jako złogi. Odkładają się one np. u kobiet w postaci cellulitu. Inne formy osadzania się złogów objawiają się jako: reumatyzm, kamienie, tłuszczaki, włókniaki itp. Sprzyja temu mała ilość napojów (należy pić 1litr wody codziennie + szklanka herbaty ziołowej), brak ruchu, zły przepływ krwi.
Wszyscy słuchacze zostali poczęstowani łykiem herbaty 7×7 (49 ziół).
Bardzo ważne jest odżywianie (80% zasadotwórczych artykułów spożywczych, 20% kwasotwórczych substancji odżywczych i używek).

Prelegent podał zalety zasadowej soli kosmetycznej i kąpielowej „Meine Base” ph 8,5 i rajstop zasadowych.

Po zakończeniu wykładu kilkoma uwagami na temat zdrowia podzielił się pan Ryszard Sadłoń.
1) Stopy to zapasowe nerki – poprzez nie wydalamy toksyny (moczyć stopy w wodzie z solą )
2) Żołądek musi być zakwaszony, a organizm musi być odkwaszony.
3) Relaks w wannie (woda z solą kąpielową) jest polecany.
4) Wodę z kranu przed wypiciem dobrze jest zamrozić i rozmrozić.
5) Nie należy używać antyperspirantów.
Zostały rozdane gadżety.
Słuchacze UTW oczekują na kolejny „zdrowotny” wykład w grudniu (12.12).
Opracował: Henryk Duda