Wieczór Andrzejkowy

Wieczór Andrzejkowy odbędzie się 30 listopada 2017 roku w restauracji Skałka o godzinie 18.00.

W programie wieczoru:

Poezja Danuty Pacześniowskiej „Łzy i uśmiechy” w wykonaniu aktorów teatru UTW OdNowa oraz piosenki w wykonaniu grupy „Przyjaciele”.

Zgłoszenia przyjmuje starosta – Monika Rupik.

Genialne fałszerstwa Hana van Meegerena

W dniu 15.11.2017r wykład pt. „Genialne fałszerstwa Hana van Meegerena” wygłosiła pani dr Barbara Lewicka (Uniwersytet Śląski).

Han van Meegeren urodził się 10.10.1889r w Deventer.

W drugiej połowie XIX wieku w Europie narodziły się nowe kierunki w malarstwie: impresjonizm, postimpresjonizm, pointylizm.  Na początku XX wieku pojawił się: kubizm (Picasso), secesja (Egon Schiele „Autoportret” (1912), abstrakcjonizm (Wassyli Kandinsky- Kompozycja VIII(1923), „Błękitny Jeździec” , fowizm (Les Fauves – Drapieżni – Henri Matisse), surrealizm (Salvador Dali – „Oświecone przyjemności” (1929).

Jednak o losach malarzy i ocenie ich prac decydowali akademicy.
Akademizm – kierunek w przede wszystkim w rzeźbie i malarstwie rozwijający się od XVII do  XIX wieku. Odwoływał się do sztuki antycznej oraz renesansowej, a także naśladowaniu dziel uznanych za doskonałe. Bardziej znani przedstawiciele to: Henryk Siemiradzki „Pochodnie Nerona” (1887), Hans Makart „Wjazd Karola V do Antwerpii” , Alexandre Cabanel „Ofelia” (1888).

Akademie początkowo odgrywały pozytywną rolę dbając o wysoką rangę sztuki i pozycję artysty.
Z czasem, gdy akademie zawładnęły całokształtem życia kulturalnego ich konserwatyzm i apodyktyczność wywoływały coraz silniejszy protest ze strony artystów. Akademie zaczęto nazywać „fabrykami miernot”. Paryski salon miał monopol na wystawianie dzieł. Obrazy takich mistrzów jak Edouard Manet, Claude Monet, Gustave Dore itd są odrzucane (ponad 3000 obrazów). Na polecenie Napoleona III w 1863, odrzucone dzieła pokazano na odrębnej wystawie, nazwanej później Salonem Odrzuconych (1200 obrazów – w tym „Śniadanie na trawie”

  1. Manet).
    Wystawa impresjonistów w Galerii Nadara w 1874r jest oficjalną manifestacją tego kierunku. Nazwa impresjonizm kojarzona jest z obrazem Claude Monet pt „Impresja”(wschód słońca).
    Następnym etapem było powstanie Salonu Niezależnych – coroczna artystyczna wystawa w Paryżu od 1884r.

Han van Meegern urodził się jako trzecie z pięciorga dzieci, za późno, o jakieś 50-70 lat.
Dlaczego?

Od dzieciństwa zamiłowanie do sztuki zwalczał w nim jego surowy ojciec, nauczyciel. Ojciec miał w zwyczaju niszczyć prace syna.

Duży wpływ na Hana van Meegerena miał nauczyciel z liceum, malarz Bartus Korteling. To on wpoił mu przekonanie
o wyższości sztuki holenderskiej XVII wieku, nad współczesną- impresjonizmem i postimpresjonizmem.

W 1907r Meegeren wstąpił na wyższą szkołę techniczną w Delft (rodzinnym mieście Vermeera) aby studiować architekturę. Większość czasu spędzał na malowaniu.

W 1911r poznał Annę de Voogt, którą poślubił rok później (1912 – urodził  się syn). Nie zdał egzaminów końcowych i musiał pożyczyć pieniądze od ojca aby powtórzyć rok.

Złą passę przerwało zwycięstwo Van Meegerena w organizowanym w 1913r, przez jego uczelnię konkursie na najlepszą pracę. Złoty medal i nagrodę otrzymał za akwarelę przedstawiającą w XVII- wiecznej manierze wnętrze kościoła w Rotterdamie. Złoty medal zastawił w lombardzie ale obraz sprzedał za niezłą sumkę.

Nie podszedł do egzaminów na uczelni. Przeniósł się do na akademię sztuk pięknych w Hadze i otrzymał dyplom w 1914r. Akademia zaproponowała mu pracę, ale odmówił bo chciał być niezależny. Sytuacja finansowa była tak marna, że postanowił namalować kopię nagrodzonego obrazu i sprzedać jako oryginał. Żona zmusiła go do wyznania prawdy
i cena obrazu spadła.

W galerii w Delft w 1916r miała miejsce pierwsza indywidualna wystawa Van Meegerena zorganizowana dzięki zaangażowaniu żony (wiejskie pejzaże, kościoły, żona i dzieci artysty).

Obrazy zyskały uznanie i zostały sprzedane. Zachęcony sukcesem malarz przeniósł się do Hagi gdzie jego sytuacja finansowa się poprawiła.

W 1917r Jo Oerlemans została jego kochanką, a po rozwodzie z Anną w 1923r, została jego żoną w 1929r.

Druga wystawa indywidualna w 1921 też odniosła sukces.Powodzenie okazało się nietrwałe. Do trudnego charakteru dołączyło nadużywanie alkoholu i innych używek. Tworzył coraz słabsze obrazy, stracił uczniów i przychylność krytyków. Teraz wiemy dlaczego urodził się za późno.

Zdecydował się wykonywać portrety.  Van Meegeren poznał dziennikarza Jana Ubinka i malarza Theo van Wijngaardena. Malarz dał do odnowienia Meegerenowi obraz, który uważał za oryginalne dzieło Fransa Halsa. Obraz sprzedał się bardzo dobrze. Po sprzedaży Abraham Bredius (najlepszy ekspert) orzekł, że to falsyfikat. Theo i Han van Meegeren musieli oddać pieniądze i byli tą sytuacją bardzo wzburzeni.

W 1932 Van Meegeren z żoną Jo wyjechał do Włoch, zatrzymał się na Lazurowym Wybrzeżu i wynajął willę Primavera, gdzie przenieśli się w październiku. Zdobył lokalną klientelę. Mógł się za to utrzymać, płacić na dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa.

Najważniejsza była realizacja stworzenia obrazu, który będzie uznany za oryginalne dzieło Jana Vermeera. To miała być zemsta na krytykach, którzy nie doceniali jego malarstwa. Planował przedstawić znawcom obraz i gdy powszechnie zostanie uznany za oryginał ujawnić swoje autorstwo. Vermeer był malarzem uważanym za jednego z najwybitniejszych w historii i jego płótna osiągały zawrotne ceny.

Han van Meegeren musiał pokonać wiele problemów technicznych aby dzieło było uznane za oryginał. Zajęło mu to kilka lat. Najtrudniejsze było wymyślenie sposobu na wysuszenie dzieła tak aby powstały na nim krakelury (spękania). Skonstruował specjalny piec elektryczny, ale kolory się zmieniały lub pojawiały się mikroprzypalenia. Sukces przyniosło dodanie do farb formaldehydu i fenolu. Wszystkie farby musiał przygotować ręcznie na bazie pigmentów naturalnych, a nie syntetycznych, powszechnie używanych w XX wieku.

Do malowania używał oryginalnych XVII- wiecznych płócien, pokrytych malowidłami ( Vermeer też tak robił). Zanim przystąpił do namalowania właściwego obrazu, stworzył płótna których nie zdecydował się sprzedać: Pijącą kobietę, Kobietę czytającą nuty i muzykującą kobietę.

Uczniowie z Emaus.

Pracę nad tym obrazem rozpoczął w 1936r po powrocie z Berlina. Meegeren ukazał wnętrze prostego pomieszczenia, z oknem z lewej strony. Na stole nakrytym białym obrusem leży chleb i naczynia. Za stołem siedzi Jezus i podnosi rękę do błogosławieństwa.

W 1937r za pomocą pośredników obraz przedstawiono krytykom i zyskał on pozytywne opinie. Tylko jeden ekspert
w Paryżu określił go jako falsyfikat, ale na powszechnej fali entuzjazmu jego głos zlekceważono. Opinia A. Brediusa zdecydowała o uznaniu obrazu za oryginał (nikt nie kwestionował) -sprzedano go za 520000 guldenów.

Van Meegeren, który stał się bogaty zaczął rozrzutnie wydawać pieniądze. Tłumaczył to wygraną na loterii.

W latach 1938-1939 Van Meegeren namalował dwa falsyfikaty Pietera de Hoocha („Wnętrze z pijącymi” sprzedane
w 1939r. W 1938r Van Meegeren z Jo opuścili Primaverę i kupili willę w Nicei. Kolejne dzieło „Ostatnia wieczerza”(sprzedane za 1600000 guldenów) miało pochodzić z tej samej zaginionej kolekcji co „Uczniowie z Emaus”.
W tworzeniu mętnych i skomplikowanych historii pochodzenia dzieła był równie dobry jak w fałszowaniu. Ponieważ bardzo się wzbogacił wydawał pieniądze bez ograniczeń.

W ciągu lat 1941-1942 namalował kolejne trzy Vermeery (Błogosławieństwo Jakuba, Chrystus i cudzołożnica, Umycie stóp). Pierwszy sprzedano za 1270000guldenów, a drugi znalazł się w kolekcji Hermanna Goeringa.

w 1943r rząd holenderski nakazał wszystkim posiadaczom banknotów  o nominale 1000 guldenów dostarczyć wyjaśnienia dotyczące ich pochodzenia. Malarz miał ich 1500, władze nie uznały wyjaśnień i skonfiskowały całą sumę.

W 1945r Van Meegeren przeniósł się do Amsterdamu, dużo pił, uzależnił od morfiny i rozwiódł z Jo. W maju 1945r oficerowie służby bezpieczeństwa zażądali wyjaśnień w jaki sposób nieznany obraz Vermeera znalazł się w Niemczech. Oskarżono Van Meegerena o kolaborację za co groziła bardzo surowa kara. Malarz od razu przyznał się do fałszerstwa, ale mu nie uwierzono.

Meegeren opisał co było namalowane pod spodem. Prześwietlenie rentgenowskie potwierdziło jego zeznania. Mimo tego kazano mu namalować obraz Vermeera pod kontrolą policji.
Po dwóch miesiącach przedstawił nowy obraz który nazwał „Chrystus wśród doktorów”, co przekonało sędziów
o tym że mógł namalować obrazy o których mówił. Po wielu szczegółowych badaniach na powierzchni obrazów wykryto formaldehyd i fenol nieznane w XVII wieku.

Nadszarpnięto autorytet wielu znawców, którzy uznali obrazy za oryginalne.

Proces rozpoczął się w 1947r a Van Meegeren został bohaterem. 29.10.1947 przed sądem zebrał się tłum widzów
i dziennikarzy aby obejrzeć proces.Wyrok ogłoszono 12.11.1947r -1 rok więzienia. Adwokat złożył prośbę
o ułaskawienie do królowej.

Zanim doszło do ewentualnego ułaskawienia malarz 26.11.1947r znalazł się w szpitalu i zmarł 30 grudnia.

Wykład był bardzo interesujący (mógłby być kanwą filmu sensacyjnego).

Mam nadzieję, że z przyjemnością wysłuchamy kolejnego wykładu z dziedziny sztuki.

Opracował: Henryk Duda

ŚWIĘTYCH OBCOWANIE

W środę, 8 listopada 2017 r. wysłuchaliśmy wykładu ks. dr Stanisława  Puchały – diecezjalnego duszpasterza uniwersytetów trzeciego wieku.

Prawda o „Świętych Obcowaniu” stawia nas w obliczu nadziei życia wiecznego.

Przekonanie, że istnieje rzeczywistość po życiu doczesnym jest obecne w różnych kulturach, religiach, wyznaniach.

Listopad – miesiąc refleksji, pamięci, modlitwy.

Pisał kard. Josef Ratzinger:
„W tych dniach odwiedza się cmentarze, by modlić się za bliskie osoby, które odeszły, niejako idziemy do nich w odwiedziny, by jeszcze raz wyrazić im nasze uczucia, by poczuć ich bliskość,

w ten sposób przypominając również jeden z artykułów Credo: w obcowaniu świętych zacieśnia się silna więź między nami, którzy chodzimy jeszcze po tej ziemi, i licznymi braćmi i siostrami, którzy już odeszli do wieczności”. Benedykt XVI, Radość wiary, str. 188 nn

Czym jest „Świętych Obcowanie” w nauczaniu Kościoła katolickiego? Tekst KKK n. 946 nn

946 Po wyznaniu wiary w „święty Kościół powszechny”, Symbol Apostolski dodaje „świętych obcowanie” (komunia świętych). Artykuł ten jest w pewnym sensie dalszym ciągiem poprzedniego: „Czymże jest Kościół, jak nie zgromadzeniem wszystkich świętych?” Kościół jest właśnie komunią świętych.

947 „Skoro wszyscy wierzący tworzą jedno ciało, dobro jednego jest przekazywane innym…
Należy więc wierzyć, że istnieje w Kościele wspólnota dóbr. Najważniejszym członkiem jest jednak Chrystus, ponieważ On jest Głową… Dlatego dobro Chrystusa jest przekazywane wszystkim członkom, a dokonuje się to przez sakramenty Kościoła”. „Jedność Ducha Świętego, który ożywia Kościół i nim kieruje, sprawia, że wszystko to, co Kościół posiada, jest wspólne tym, którzy do niego należą”.

948 Pojęcie „komunia świętych” ma więc dwa znaczenia, ściśle ze sobą powiązane:
„komunia w rzeczach świętych (sancta)” i „komunia między osobami świętymi (sancti)”.

Sancta sanctis! – „To, co święte, dla tych, którzy są święci” – taką aklamację wypowiada celebrans
w większości liturgii wschodnich w czasie podniesienia świętych Darów przed udzieleniem Komunii. Wierni (sancti) są karmieni Ciałem i Krwią Chrystusa (sancta), by wzrastać w komunii Ducha Świętego (Koinonia) i przekazywać ją światu.

Ks. Tomasz Jaklewicz w GN nr 43 tłumaczy: są dwa znaczenia tego wyrażenia. Po pierwsze chodzi
o to, że w Kościele jak w żywym organizmie mamy do czynienia  z systemem naczyń połączonych, między którymi odbywa się krążenie duchowych dóbr (tego, co święte). To jest jakieś nieustanne dawanie i branie, ciągła wymiana Bożego życia, wiary, miłości, świadectwa itd. Dzięki temu krążeniu Kościół stanowi wspólnotę osób, komunię świętych. (s. 30)

Mówimy o trzech wymiarach rzeczywistości Kościoła: Kościół walczący (ziemski), triumfujący (niebo) i cierpiący (czyściec), to naczynia połączone, solidarność żywych i umarłych

Kluczem do zrozumienia rzeczy ostatecznych jest Miłość (ks. Tomasz Jaklewicz GN nr 30)

 Pamięć o zmarłych – to wdzięczność i modlitwa wstawiennicza za nimi

Pamięć o świętych – to wola naśladowania i prośba o ich wstawiennictwo.

Opracował :  ks. dr Stanisław Puchała

Wykład zakończyły piosenki o św. św. Dominiku i Stanisławie Kostka przy  akompaniamencie naszego wykładowcy oraz życzenia urodzinowe dla Małgosi Binias –  członkini naszego Zarządu.

Najczęściej występujące schorzenia oczu u seniorów

W dniu 25.10.2017r  wykład pt. „Najczęściej występujące schorzenia oczu u seniorów ” wygłosiła lek. medycyny pani Barbara Mandera.

Oprawę muzyczną zapewnił kompozytor i wykonawca muzyki gitarowej p. Ludwik Konopko.

Nie mam pojęcia, którzy wirtuozi gitary klasycznej inspirowali naszego gościa: Pat Metheny
(20 nagród Grammy), Andres Segovia, Al Di Meola, John McLaughin… Na pewno było ich więcej. Ja z przyjemnością wysłuchałem dwóch utworów przed wykładem. Muzyka podobno łagodzi obyczaje, a na pewno odpręża i sprzyja lepszej koncentracji.

Teraz wykład

Oko

To jeden z najważniejszych zmysłów. Dostarcza ok. 80% informacji o otoczeniu.

Anatomia wzroku

1) gałka oczna – kształt zbliżony do kuli o średnicy  ok. 24mm.

Oczodół chroni ją przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Powieki i rzęsy – chronią przed nadmiarem światła, zanieczyszczeniami i urazami.

Spojówka- wyściela wewnętrzną stronę powieki.

Narząd łzowy (gruczoł łzowy i drogi odprowadzające) – produkuje warstwę wodną filmu łzowego

Gałka oczna składa się z trzech błon:

  1. a) zewnętrznej (twardówka i rogówka)
  2. b) środkowej naczyniowej (tęczówka, ciało rzęskowe, naczyniówka)
  3. c) wewnętrznej (siatkówka)

Ad a) Rogówka jest głównym elementem załamującym światło w oku. Za rogówką bezpośrednio znajduje się tęczówka, która odpowiada za kolor oczu.

Ad b) Tylna część to naczyniówka,część środkowa to ciało rzęskowe, a przednia to tęczówka. Tęczówka reguluje ilość światła , które wpada do oka, przez środkowy otwór zwany źrenicą(2-8mm – zależnie od natężenia światła).

Ad c) Siatkówka odbiera obraz. Składa się z kilku warstw komórek, wśród nich są komórki: fotoreceptorów (pręciki
i czopki), nerwowe i glejowe.

Pręciki(120mln) rozróżniają światło od ciemności,czopki (6mln) odpowiadają za rozpoznawanie barw. Na siatkówce jest plamka żółta, która jest miejscem skupienia największej ilości czopków.

schorzenia oczu

Aparat ochrony oka.

Zmiany degeneracyjne( z wiekiem) powiek i rzęs – powieka dolna się podwija(w górę) i drażni rogówkę lub w dół co powoduje suchość i podrażnienie oka.

Narząd łzowy- nadmierne łzawienie- zły odpływ łez.

Zarastanie kanalików łzowych- należy płukać kanaliki łzowe.

Suchość oczu (mała produkcja łez) – należy używać preparatów nawilżających oczy, bez konserwantów. Częste u osób długo pracujących przy komputerze.

Kruchość naczyń krwionośnych (krwiaki) – należy zażyć rutinoscorbin i wapno. Nie należy schylać głowy. W tym przypadku częste są nawroty schorzenia. Należy sprawdzić poziom cukru i ciśnienie krwi.

Teraz znowu mogliśmy się odprężyć, słuchając brzmienia gitary klasycznej p. Ludwika Konopko.

Co to jest światło?

Jest to widzialna część promieniowania elektromagnetycznego odbierana przez siatkówkę oka ludzkiego o długości fali od 380 – 780nm.

W zdrowym oku obraz ogniskuje się na siatkówce.

Krótkowzroczność

W oku krótkowzrocznym promienie świetlne ogniskują się przed siatkówką (patrz rysunek poniżej) wskutek nadmiernej siły załamującej światło (tzw. łamliwości) rogówki lub soczewki albo zbyt wydłużonej gałki ocznej.

Nadwzroczność

W przypadku nadwzroczności promienie świetlne ogniskują się za siatkówką.

Zawsze należy odwiedzić okulistę. Na wizytę należy zabrać receptę na stare okulary, a na pewno stare okulary, co pomoże optometryście w doborze nowych szkieł.Należy pamiętać , że okulary ze szkłami fotochromowymi powinny być wyposażone w filtry UV. Szkła powinny mieć utwardzoną powłokę(mniejsza możliwość zarysowania). Powłoka antyrefleksyjna jest korzystna.

Nie należy kupować gotowych okularów. Bardzo często mają one rozstaw szkieł niedostosowany do naszych źrenic.
W przypadku astygmatyzmu takie gotowe okulary na pewno mogą nam zaszkodzić

Astygmatyzm- ogniskowanie w dwóch różnych punktach Równoległe promienie słoneczne ogniskowane są w dwóch różnych punktach(ogniskach) przed lub za siatkówką

Dobór okularów musi być dokonany przez lekarza okulistę

Zaćma (katarakta) – zmętnienie soczewki.

Występuje głównie u osób po60 roku życia i może prowadzić do ślepoty. Może być skutkiem leczenia sterydami, jaskry, cukrzycy oraz urazów oczu. Może się rozwijać długi czas bezobjawowo. Jedynym rodzajem leczenia jest leczenie operacyjne.

Jaskra

To schorzenie doprowadza do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego.

Czynniki ryzyka wystąpienia jaskry:

– występowanie w rodzinie

– wiek (po 40 roku życia)

– niskie ciśnienie krwi

– migreny

– objawy naczynioskurczowe (zimne stopy i dłonie)

– stres

– zbyt intensywnie leczone nadciśnienie krwi

– podwyższony poziom ciśnienia w oku

krótkowzroczność powyżej -4,0 D.

Osoby , które mają 1-3 ww czynników powinny badać wzrok dwa razy w roku. Przy większej ilości czynników wskazana jest bezzwłoczna wizyta u okulisty. Bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie i podjęte leczenie.

AMD – zwyrodnienie plamki związane z wiekiem

Częstość występowania choroby wynosi u osób po 50 roku życia ok. 8%, a u osób powyżej 80 roku życia osiąga 40%.

Czynniki ryzyka:

– płeć- częściej chorują kobiety

– zaawansowany wiek

– kolor tęczówki (niebieskie tęczówki częściej).

Modyfikowane czynniki to:

– nadciśnienie tętnicze

– cukrzyca

– otyłość

– palenie tytoniu.

Można tylko spowolnić postęp choroby. Ważne jest wzbogacenie diety o antyoksydanty takie jak: witamina E, C, cynk, glutation, karotenoidy występujące w plamce jak zeaksantyna i luteina, zboża, szpinak, zielona pietruszka. Dieta powinna być bogata w nienasycone kwasy omega-3, oraz w mikroelementy główne: mangan, miedź, selen(ryby, orzechy, kasze, ziarna zbóż itd).

Powinno się pamiętać o  aronii, jeżynach, borówkach, czarnym bzie i zawrzeć w jadłospisie.

Każda osoba powyżej 60 roku życia powinna raz w roku udać się do okulisty.

Czarne paprochy latające przed oczami nie są niebezpieczne – to efekt zwyrodnienia ciała szklistego.

Natomiast jasne błyski w oczach są niebezpieczne – możliwe odklejanie się siatkówki.

Wszystkie te przykrości związane z wiekiem nieco mnie przygnębiły.

Nastrój poprawił mi się po wysłuchaniu kolejnych dwóch gitarowych utworów w wykonaniu naszego gościa
p. Ludwika Konopko.

Sądzę, że połączenie wykładu z klasyczną muzyką gitarową było dobrym pomysłem.

Opracował: Henryk Duda

O puszczaniu bąków…

W dniu 18.10.2017r wysłuchaliśmy wykładu p. Stefana Janty – wicedyrektora Planetarium Śląskiego o intrygującym tytule „O puszczaniu bąków…”

Dowiedzieliśmy się,że istnieją 2 modele bąka:

1) swobodny – siły działające się równoważą

2) ciężki – podlega działaniu siły zewnętrznej.

Pojawiły się hasła: precesja, nutacja , moment bezwładności. Dwa pierwsze mogą się kojarzyć raczej z momentem bezradności.

Teraz już poważnie.

Precesja to zjawisko zmiany kierunku osi obrotu obracającego się ciała.

Oś ziemi nie jest prostopadła do jej płaszczyzny obiegu wokół słońca (ekliptyki), ale pochylona pod kątem 23,5 stopnia, na skutek oddziaływania Słońca i Księżyca. Jednocześnie Ziemia nie jest idealną kulą, jest spłaszczona na biegunach. Oś ziemska kreśli na tle nieba okrąg. Zakreślenie pełnego okręgu trwa około 26000 lat.

Za 50 lat Gwiazda Polarna będzie idealnie wskazywała północ. Jednak w starożytnym Egipcie północ wskazywała gwiazda Thuban (o czym nie pamiętają niektórzy reżyserzy filmów o żeglarzach w tamtym okresie), a za kilkanaście tysięcy lat będzie to Wega (co będziemy mogli sprawdzić sami, jak zauważył wykładowca).

Nutacja – zjawisko polegające na drganiu osi obrotu ciała poddanego precesji. Wszystko jasne.

 
Moment bezwładności – to miara bezwładności ciała w ruchu obrotowym względem osi obrotu.
I = m x r2,
gdzie  m – masa punktu
          r –  odległość punktu od osi obrotu.
W przypadku hantli z przesuwanymi krążkami można zauważyć, że obrót nimi jest łatwy gdy krążki znajdują się przy dłoni, a trudny gdy krążki są na końcu drążka.
Każdy bąk dąży do tego, aby elementy masowe oddaliły się od osi obrotu, moment dąży do maksimum.
 
Stabilność osi obrotu
 
1.Wykładowca wprawił w ruch bączek, a następnie postawił go na naprężonym sznurku trzymanym przez słuchacza. Bączek wiruje na sznurku dłuższą chwilę. W stanie spoczynku bączek spada ze sznurka natychmiast.

2. Po rozpędzeniu bąka podpartego w środku ciężkości, przy nacisku poziomym prętem na oś, bąk się nie pochyla, a razem z podstawą przesuwa się po stole w kierunku działania siły, natomiast oś pochyla się w kierunku prostopadłym do działającej siły.

3. Ziemia obraca się z zachodu na wschód (w lewo). Tak samo obracają się pozostałe planety Układu Słonecznego. Wyjątkiem jest Wenus , która obraca się w prawo z prędkością

synchroniczną tak, że zawsze oglądamy tylko jedną stronę tej planety (sonda Magellana).
Zachowanie momentu pędu.
 
Moment pędu bryły pozostaje stały, gdy nie działa na nią żaden moment siły zewnętrznej.
Łyżwiarka wykonując piruet rozkłada ręce i podnosi nogę pod kątem prostym do tułowia- wtedy obraca się wolno, a gdy podniesie ręce do góry i opuści nogę – wiruje szybko.
Wykładowca siada na obrotowym krześle z ciężarkami w dłoniach i kręci nim. Kiedy ręce rozkłada szeroko  – obraca się wolno, gdy przysuwa je do tułowia obraca się szybko.
Po wykonaniu doświadczenia wykładowcy udaje się wstać już po chwili przerwy.
Jedną z konsekwencji zasady zachowania momentu pędu są znaczne prędkości kątowe gwiazd neutronowych dochodzące do kilkuset obrotów na sekundę (pulsary) uzyskiwane na skutek kolapsu grawitacyjnego.
Chociaż ponad 99% masy Układu Słonecznego leży na Słońcu to jego udział w całkowitym momencie pędu Układu Słonecznego wynosi tylko 0,5%.
Północny biegun magnetyczny jest przesunięty obecnie ok. 11,5 stopnia względem bieguna geograficznego i w ciągu zaledwie kilkudziesięciu lat jego położenie znacznie się zmieniło.
W Kanadzie używanie kompasu jest bez sensu , bo jego wskazania są obarczone bardzo dużym błędem.
Takiej wady nie ma żyroskop wynaleziony przez Jeana Foucaulta. Warunkiem poprawnej pracy żyroskopu jest duża prędkość obrotowa i małe tarcie w łożyskach.
 
Siła Coriolisa
 
Siła Coriolisa nie oddziałuje na ciała pozostające w spoczynku i poruszające się równolegle do osi obrotu ziemi.
Ziemia obraca się wokół swojej osi z zachodu na wschód (w lewo) i dlatego dla ciał poruszających się po powierzchni Ziemi, w jej wodach występuje efekt Coriolisa. Na  północ od równika powoduje on zakrzywienie toru ruchu poruszających się obiektów w prawo.
Na półkuli północnej mocniej podmywane są prawe brzegi rzek, a na południowej lewe.
Na półkuli północnej wiatr ma tendencję do skręcania w prawo , a cyklony obracają się w lewo.
Na półkuli północnej mocniej wycierają się prawe szyny toru kolejowego.
Równia pochyła
Na koniec wykładu usłyszeliśmy co nieco o staczaniu się, oczywiście z równi pochyłej.
Wykładowca pokazał dwa krążki o tej samej średnicy i tej samej masie. Pierwszy był wykonany z pełnego drewna, a drugi to kawałek metalowej rurki. Szybciej z równi pochyłej zsunął się krążek z pełnego drewna. Kawałek rurki miał większy moment bezwładności.
Z równi staczają się dwa jajka: surowe i ugotowane. Surowe zsunęło się szybciej.
Te same jajka wprawiamy w ruch obrotowy z taką samą siłą. Dłużej kręci się ugotowane.
Gdy w czasie obracania się jajek zatrzymamy na moment jajko ugotowane i puścimy je to pozostaje ono w stanie spoczynku. Gdy zatrzymamy na chwilę jajko surowe i puścimy je, to ono obraca się dalej.
Wykładowca przygotował  wiele ciekawych eksponatów i doświadczeń. Nie wszystkie tutaj opisałem. Wykład był bardzo interesujący, pouczający, starannie przygotowany. Czas upłynął zaskakująco szybko.
Mam nadzieję że słuchacze UTW w Świętochłowicach  z przyjemnością oczekiwać będą następnych takich spotkań.
Opracował: Henryk Duda

VII INAUGURACJA ROKU AKADEMICKIEGO 2017/2018

Uroczyste Gaudeamus zabrzmiało już po raz siódmy na naszym Uniwersytecie Trzeciego Wieku.

Wszystkich gości przybyłych na VII inaugurację w Świętochłowicach powitała p. prezes Krystyna Rawska.

Naszą uroczystość zaszczycili swoją obecnością:

Dawid Kostempski – prezydent Świętochłowic,

Jerzy Migoń – wiceprzewodniczący Rady Miejskiej,

Jerzy Wawrzyczek – Przewodniczacy Komisji Porządku Publicznego RM,

dr hab. prof. UP Katarzyna Potyrała – Prorektor UP im. KEN w Krakowie – naszej patronackiej uczelni

prof. Norbert Pikuła – Dyrektor Instytutu Pracy Socjalnej UP w Krakowie

prof. Katarzyna Popiołek – Dziekan Wydziału Zamiejscowego
Uniwersytetu Humanistyczno – Społecznego SWPS w Katowicach

Wśród grona naszych wykładowców powitaliśmy

prof. n. med. Jana Grzesika, p. prof. Leona Markiewicza, dr Barbarę Lewicką U. Śl., doc. Ryszarda Karpińskiego, dr Annę Żurek, mgr Mariana Piegzę, mgr Zbyszka Porębskiego.

Na naszą inaugurację przybyli także:

dr Helena Hrapkiewicz Kierownik UTW Uniwersytetu Śląskiego,

Stefania Drożniewicz Stefan Czerny z Rudzkiego UTW

dyr. Zespołu Szkół Salezjańskich Don Bosko – ks. Wiktor Szlęzak, przedstawiciele instytucji samorządowych naszego miasta z którymi bardzo owocnie współpracujemy:

dyr. Szkoły Podstawowej Nr. w Piaśnikach – Bogumiła Jędrzejewska

dyr. Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 1 –  Mariusz Szeremeta

Wojciech Przetacznik – dyr. Młodzieżowego Domu Kultury

Justyna Kramorz i Mirosław Badura – gospodarze miejsca CKŚ

 

Prezes w swoim powitaniu powiedziała, że: „historia UTW aczkolwiek jest krótka, jednak na podkreślenie zasługuje fakt, że działalność Uniwersytetu zyskała najwyższą ocenę w postaci Złotego Certyfikatu przyznanego nam przez Ogólnopolską Federację UTW – której jest członkiem; Uniwersytet realizuje statutowe działania – czyli przede wszystkim „edukację do starości” przy wsparciu Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie i grona naszych wykładowców za co wszyscy studenci są bardzo wdzięczni.

Uniwersytet chlubi się także uznaniem władz miasta posiadając tytuł Zasłużonego dla Miasta Świętochłowice.

Prezes zapewniła, że kolejny rok naszej działalności będzie dla wszystkich bogaty w wydarzenia. Cytując Plutarcha powiedziała:

Powitajmy starość życzliwie i pokochajmy ją. Bo i ona jest pełna uroku jeśli potrafisz z niej korzystać. Owoce najlepiej smakują wtedy, gdy przemijają”.

Wyraziła przekonanie, że przestrzeń Uniwersytetu Trzeciego Wieku stwarza okazję do radosnego przeżywania starości, cierpliwego znoszenie jej ułomności, bo i takie jej przecież towarzyszą.

Uniwersytet Trzeciego Wieku jest właśnie taką enklawą pośród świata z receptą gotową na życie.

Ta chęć poznania do której namawiamy każde nowonarodzone dziecko, a która z wiekiem zaczyna haniebnie zanikać – w tym miejscu nie ginie.

„Nie dajmy się zaszufladkować !!! ” – to hasło powinno przyświecać każdemu człowiekowi.

Droga, którą wspólnie dążymy już jest sukcesem, a co nas czeka na mecie ?

Tego nie wie nikt, a niewiedza i brak strachu przed przyznaniem się do niej, to najpotężniejsza oznaka młodości.”

Na zakończenie prezes podziękowała z całego serca w imieniu członków Uniwersytetu wszystkim obecnym gościom
za ich wsparcie, okazywane Uniwersytetowi w różnych formach, do seniorów skierowała życzenia – aby w pełni zdrowia realizowali swoje zamierzenia i plany zmieniając swój świat na lepsze.

Prezydent p. Dawid Kostempski w swoim słowie do słuchaczy wyraził uznanie dla aktywności członków naszego Uniwersytetu przejawiającej się w wielu różnych dziedzinach życia; pochwalił reprezentację UTW za zajęcie po raz trzeci I miejsca na Świętochłowickiej Uniwersjadzie Seniorów i z niecierpliwością oczekiwał kolejnej premiery teatru OdNowa.

Pani dr hab. prof. UP Katarzyna Potyrała – prorektor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie przekazała najlepsze życzenia w imieniu rektora patronackiej uczelni – prof. dr hab. Kazimierza Karolczaka, wyraziła także radość
ze spotkania z naszą społecznością akademicką.

Pani dziekan dr hab. prof. SWPS Katarzyna Popiołek w swoim wykładzie inauguracyjnym „Jak radzić sobie ze stresem
i pomnażać szczęście ” – pokazała nam jak wiele zależy w naszym życiu od nas samych….

Legitymacje studenckie nowoprzyjętym słuchaczom wręczyła dr hab. prof. UP Katarzyna Potyrała – prorektor Uniwersytetu Pedagogicznego i p. Krystyna Rawska – prezes UTW.

Po części oficjalnej w przerwie przed premierowym spektaklem teatru UTW OdNowa prezes zaprosiła gości „ tradycyjną kromkę chleba z tustem i tyj”.

Premiera spektaklu „Pułapka” wg tekstów grupy Monty Phytona w reżyserii Andrzeja Bieniasa zakończyła siódmą inaugurację UTW w Świętochłowicach, myślimy, że z sukcesem…?

autor: Krystyna Rawska

kliknij na obrazek aby go powiększyć

III Świętochłowicka Uniwersjada Seniorów

Witajcie,

Aura tym razem  niestety nie dopisała.

Tym większe jest moje uznanie dla wszystkich Koleżanek i Kolegów, którzy wzięli udział

w zmaganiach sportowych, szczególnie w nordic walking i wyścigu rowerowym.

W III Uniwersjadzie było do zdobycia 57 medali (po 19 złotych, srebrnych i brązowych).

Zawodnicy zdobyli łącznie 52 medale (19 złotych, 19 srebrnych i 14 brązowych) gdyż nie wszystkie konkurencje miały pełną obsadę.

Zgodnie z Regulaminem pkt. 3 „Zasady klasyfikacji” o miejscu w rankingu decyduje łączna suma punktów uzyskanych przez reprezentantów we wszystkich konkurencjach.

Wyniki podajemy w tabeli zbiorczej.

Miejsca złoto srebro brąz łącznie medali
Świętochłowice 107 1 8 2 7 17
Bytom 84 2 4 6 1 11
Katowice 59 3 3 4 1 8
Pszczyna 37 4 2 0 1 3
Rybnik 30 5 1 2 0 3
Ruda Śląska 30 6 1 1 2 4
Chorzów 27 7 0 0 2 2
Piekary 18 8 0 3 0 3
Jaworzno 10 9 0 1 0 1

Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję wszystkim uczestnikom III Uniwersjady UTW

w Świętochłowicach.

Mam nadzieję, że spotkamy się (w być może jeszcze szerszym gronie) za rok , a słońce nie zawiedzie i będzie świeciło pełnym blaskiem.

 

Z poważaniem i serdecznym pozdrowieniem

Henryk Duda Wiceprezes Zarządu

     

źródło: UM Świętochłowice

Zarząd Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Świętochłowicach gratuluje wszystkim zwycięskim drużynom i wyraża gorące słowa uznania dla wszystkich zawodników tegorocznej Uniwersjady.

 

III Świętochłowicka Uniwersjada

W imieniu Zarządu  i słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Świętochłowicach zapraszamy serdecznie wszystkich seniorów miasta Świętochłowice do udziału w roli kibiców

III Świętochłowickiej Uniwersjadzie Seniorów, na terenie Ośrodka Sportu i Rekreacji „Skałka”  w dniu  23 września 2017 r. ( sobota ).


Naszą Uniwersjadę objął honorowym patronatem :

Prezydent Miasta Świętochłowice – p. Dawid Kostempski

Sportowe zmagania organizujemy w następujących konkurencjach: pływanie, tenis stołowy, wyścig rowerowy, strzelectwo i  nordic walking.

Jako organizatorzy cieszymy się, że udział w naszej Uniwersjadzie potwierdziły już drużyny Uniwersytetów Trzeciego Wieku : z Bytomia, Chorzowa, Jaworzna, Katowic, Pszczyny, Rudy Śląskiej, Rybnika, Zabrza i Żor.

Szczegółowy program imprezy zostanie podany  w terminie późniejszym.

Mamy nadzieję, że nasze sportowe zmagania przyniosą nie tylko satysfakcję  biorącym w nich udział seniorom, ale przede wszystkim będą okazją do wspólnych i radosnych przeżyć w gronie seniorów.

Zarząd UTW

w Świętochłowicach

Regulamin III Uniwersjady

Formularz zgłoszeniowy