Dlaczego i jak smog szkodzi zdrowiu

W dniu 14.02.2018r wysłuchaliśmy wykładu prof. dr hab. nauk med. Jana Grzesika pt.”Dlaczego i jak smog szkodzi zdrowiu”.

 

Na początek poznaliśmy pochodzenie wyrazu smog. Słowo „smog” powstało w języku angielskim ze zbitki dwóch słów: smoke (dym) i fog (mgła). Pojawiło się po I Wojnie Światowej  w Anglii (Londyn) dla określenia szczególnego stanu pogody (zawsze zimą).

Przyczyną tego stanu były:

– niska emisja

– rozwój przemysłu
– samochody

– inwersja termiczna

– brak wiatru.

W skład smogu londyńskiego wchodzą: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenki węgla, sadza oraz trudno opadające pyły.

W tym samym czasie pojawił się „smog letni” w Los Angeles. Jest to smog fotochemiczny- powstaje przede wszystkim w miesiącach letnich, w strefach subtropikalnych. Składa się z tlenków węgla, tlenków azotu i węglowodorów. Związki te ulegają potem reakcjom fotochemicznym, w wyniku których powstają: aldehydy, ozon oraz azotan nadtlenku acetylu.

Pył zawieszony PM10, PM 2,5 (cząsteczki tak drobne, że nie opadają).
PM to skrót angielskich słów particulate matter (rozdrobniona materia).

Unia Europejska ustaliła jedynie poziom dopuszczalny dla:
PM 10  – 50 mikrogramów/metr3 (dobowy)

PM 2,5 – 25 mikrogramów/metr3.(średni-roczny).

PM10 to pył którego cząsteczki nie przekraczają wielkości 10 mikrometrów.

W Polsce przyjęto dla PM10:

– poziom informowania 200mikrogramów/metr3 (oznacza ,że jest źle i trzeba ograniczyć aktywności na świeżym powietrzu

– poziom alarmowy 300 mikrogramów/metr3 (oznacza, że należy bezwzględnie ograniczyć  aktywności na świeżym powietrzu(biegi,jogging), najlepiej zostać w domu, szczególnie osoby chore, starsze i małe dzieci.

W 2017r na Śląsku były 2 dni, w które przekroczono próg alarmowy.

Zarówno poziom informowania, jak i poziom alarmowy zostały wprowadzone rozporządzenie ministra środowiska
w 2012 roku. Dlaczego nie ogłasza go minister zdrowia?.

Dla porównania poziomy alarmowe w wielu krajach są dużo niższe np. Francja 80, Włochy 75, Czechy, Słowacja, Węgry 100, Słowacja 150.

Czy Polacy są bardziej odporni na PM10 i PM2,5 od innych nacji?
Przy dozwolonych 35 dniach gdy dobowe stężenie przekracza 50 mikrogramów/m3, wiele polskich miast i miasteczek osiąga wynik powyżej 100 takich dni.
Równie niepokojącą sytuację obserwujemy gdy chodzi  o drobną frakcję pyłu PM2,5, co jest szczególnie niekorzystne dla zdrowia, gdyż jego cząstki mogą docierać do pęcherzyków płucnych, skąd dalej przenikać do krwiobiegu.
W prawie polskim i wspólnotowym nie ustanowiono normy dobowej.Według WHO dobowe stężenie PM2,5 nie powinno przekraczać 25mikrogramów/m3 – nie częściej niż 3 dni w roku. Polska południowa znajduje się wśród regionów o najwyższych średniorocznych stężeniach pyłu PM 2,5.
Raport WHO z 2016r nie pozostawia wątpliwości:na 50 miast o najwyższym stężeniu PM2,5 w UE aż 33
to miejscowości z Polski

Człowiek

Ciało człowieka składa się z 100 bilionów komórek.W tej liczbie jest około 20 miliardów komórek nerwowych. Pozostałych komórek jest około 250 rodzajów. Żyją one od paru godzin do 10 lat.
Cechą wspólną komórek jest metabolizm (przemiana materii). Organizm przerabia spożytą żywność na energię cieplną, elektryczną i mechaniczną. Metabolizm komórki wymaga udziału tlenu.
Bez pożywienia człowiek może żyć 30dni, bez wody 5dni a bez tlenu tylko kilka minut.
Oddychając pobieramy tlen, a z krwi usuwamy nadmiar dwutlenku węgla.
W spoczynku oddychamy 15 razy na minutę. Przy dużym wysiłku może to być 30-40 razy na minutę. W ciągu doby oddychamy ponad 20.000 razy. Dobowa wentylacja płuc to ok. 25m3.
Płuca człowieka składają się z 5 płatów (3 po prawej stronie i 2 po lewej). Pęcherzyków płucnych (tu tlen przenika do krwi) jest ok 300 -500 milionów. Ich powierzchnia wynosi ok. 100m2 (połowa kortu tenisowego). Ciężarowcy trębacze itp. są bardzo narażeni na pękanie pęcherzyków płucnych
Źródła zanieczyszczeń.
Główne źródła to:
– przemysł (huty, elektrownie, koksownie, rafinerie itd)
– transport samochodowy (dużo przestarzałych egzemplarzy)
– niska emisja (kotły i piece na węgiel, kominki).
Szkodliwość zanieczyszczeń powietrza zależy od:
– składu chemicznego
– stężenia w powietrzu
– wielkości cząstek
– dokąd trafiają w organizmie
– co się z nimi w organizmie dzieje.
Zanieczyszczenia mogą mieć właściwości:
– drażniące
– toksyczne
– rakotwórcze
– chorobotwórcze
– zwłókniające płuca (pyły z krzemionki).

W skali Polski najwięcej ludzi choruje na raka na Śląsku. Z miast najbardziej narażony jest Chorzów.

Zakończenie wykładu nie było optymistyczne. Dodatkowo pan profesor stwierdził, że widoki na lepszą przyszłość też są marne. W Danii w służbie zdrowia pracuje 11%, w Niemczech 10%,
w Polsce ok. 4%. Dodatkowo tam na służbę zdrowia przeznacza się 6% PKB , a u nas 4% PKB. Ilość studentów medycyny również jest za mała.
Wykład był bardzo ciekawy i być może skłoni słuchaczy do większej aktywności w obronie czystego powietrza powstałej metropolii Katowice. Mam nadzieję, że uda się nakłonić pana profesora Jana Grzesika do wygłoszenia kolejnego wykładu dla słuchaczy UTW w Świętochłowicach.
Opracował: Henryk Duda

Kostiumowy wieczór karnawałowy

W dniu 7 lutego 2018r. w restauracji Relax w Świętochłowicach studenci Uniwersytetu Trzeciego Wieku
w Świętochłowicach zorganizowali po raz pierwszy kostiumowy wieczór karnawałowy. Jak to ilustrują poniższe zdjęcia.

Zabawa była przednia i zacna, młodzi duchem seniorzy bawili się świetnie, nie brakowało wigoru i humoru.

Uczestnicy obiecali się bawić tak, co roku, a zatem pomysł „wypalił” i mamy nadzieję, że impreza wpisała się na stałe
w kalendarz imprez naszego UTW.

kliknij na zdjęcie aby powiększyć

Autor: Krystyna Rawska

Mozart – Cherubin muzyki

W dniu 24 stycznia 2018r. wysłuchaliśmy wykładu prof. Leona Markiewicza o Wlfgangu Amadeuszu Mozarcie, wzbogaconego fragmentami muzyki  kompozytora .

Urodzony  27 stycznia 1756 w Salzburgu.

Na chrzcie nadano mu imiona Joannes Chrysostomus Wolfgangus  Theophilus, pierwsze na cześć świętego katolickiego patrona dnia urodzenia Jana Chryzostoma, Wolfgang na pamiątkę dziadka ze strony matki, a Teofil
na pamiątkę ojca chrzestnego. Przez większość życia kompozytor posługiwał się jednak imionami Wolfgang Amadé.  Amadé  to francuska wersja greckiego imienia Teofil (przyjaciel Boga lub umiłowany przez Boga).

Miał starszą o pięć lat siostrę Marię Annę nazywaną Nannerl, która także przejawiała uzdolnienia muzyczne. Razem
z nią, kiedy miała 11 lat, mały Wolfgang grywał duety klawesynowe na zasłoniętej jedwabistym materiałem klawiaturze. Ojciec – Leopold Mozart – woził ich po całej Europie, przez co Wolfgang zaczął chorować.

W roku 1761 skomponował swój pierwszy utwór – Menuet i Trio KV 1.

Mimo, iż Mozart żył niecałe 36 lat, zdążył pozostawić po sobie kilkaset skrzących się dowcipem i wyróżniających słynną mozartowską lekkością oraz melodyjnością utworów. Ponad 50 symfonii, kilkadziesiąt koncertów fortepianowych, skrzypcowych, fletowych i na inne instrumenty solowe z towarzyszeniem orkiestry, blisko 20 mszy (a także słynne,
acz niedokończone przez niego „Requiem”) oraz inne utwory muzyki kościelnej, 13 oper, które do dnia dzisiejszego znajdują się w repertuarze wszystkich teatrów operowych świata (zwłaszcza takie arcydzieła, jak „Uprowadzenie
z seraju”, „Wesele Figara”, „Don Giovanni”, „Czarodziejski flet”, „Cosí fan tutte” czy też mniej znana u nas jego pierwsza większa opera „Idomeneo, król Krety”).

Mozart napisał również wiele utworów kameralnych, solowych. Jest także pierwszym wielkim twórcą wśród zawodowych kompozytorów piszących muzykę rozrywkową (tańce, divertimenta, serenady na czele z „Eine kleine Nachtmusik (KV 525)”).

Mozart spędził ostatnie lata swojego życia w Wiedniu, gdzie do dzisiaj można zwiedzać jeden z jego apartamentów przy Domgasse 5, położony w pobliżu katedry Św. Szczepana. Jeszcze w październiku 1791 nikt by nie przypuszczał,
że za dwa miesiące Mozart już nie będzie żył. Przez wiele lat nie wiedziano, co było przyczyną śmierci kompozytora, tradycja romantyczna zaś stworzyła wokół tego faktu wiele fantastycznych legend. Po długotrwałej analizie medycznej ustalono jednak dość szczegółowy przebieg choroby Mozarta, w którego opisie znajdują się takie objawy, jak: wysoka gorączka, obfite wydzielanie potu i wysypka, stan zapalny i obrzmienie w obrębie kończyn, unieruchomienie ciała
z powodu silnego bólu. Możliwe, że chorował na gorączkę reumatyczną z reumatycznym zapaleniem stawów, z bardzo wysoką temperaturą i jednoczesnym wystąpieniem powikłań neurologicznych. Za bezpośrednią przyczynę śmierci uznaje się upust krwi dokonany przez medyka na dwie godziny przed śmiercią Mozarta.

Długo wierzono, że Mozart zmarł w nędzy i zapomnieniu, pochowany w grobie dla ubogich.

Został pochowany w grobie 3 klasy, tak jak większość mieszkańców Wiednia. Pochówek tego typu warunkowały dwa zarządzenia Józefa II z lat 1784–1785, które narzucały poszczególne elementy pogrzebu.

 

Opracowała: K. R.

MIEĆ DOBRĄ PAMIĘĆ ? ALEŻ TO BARDZO PROSTE?

W dniu 17 stycznia 2018r. wysłuchaliśmy wykładu psychologa – p. Krzysztofa  Biela  (pracownika Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i założyciela tamtejszego UTW, działającego już od 10 lat ).

Wykład ilustruje załączona prezentacja.

MIEĆ DOBRĄ PAMIĘĆ ? ALEŻ TO BARDZO PROSTE?

Edukacja do życia w starości

W dniu 10.01.2018r  wykład pt. „Edukacja do życia w starości” wygłosił dr hab. Norbert Pikuła profesor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Na początek wykładowca zachęcił słuchaczy UTW do zrobienia sałatki z cieciorki, pokrojonego czosnku (w zalewie własnej), drobno posiekanego pęczka zielonej pietruszki z dodatkiem pieprzu i oliwy. Taka sałatka to samo zdrowie,
a ono każdemu jest potrzebne.

Obecnie wszystko należy zrobić natychmiast (odebrać telefon, odpowiedzieć na e-maila, podjąć decyzję itp.).

Późna dorosłość zachęca do refleksyjności.

„Nieprzemyślane życie nie ma żadnej wartości” – Sokrates.

O istocie sensu życia.

 Wskazanie człowiekowi na głębszy sens życia sprawia, że ludzie chętnie oddadzą życie za ten sens.

Pan profesor zachęcał nas do obejrzenia filmu „Sala samobójców”. Reżyser stara się pokazać dlaczego młody człowiek z bogatej rodziny targnął się na życie. Rodzice dają mu pieniądze, ale się nim nie interesują (nic o nim nie wiedzą).

Człowiek ma obecnie bardzo dużo numerów telefonicznych w komórce, znajomych na Facebooku itp. ale w przypadku trudności nie ma skąd otrzymać pomocy, bo te wszystkie kontakty są bardzo powierzchowne.

 Następnie wykładowca przedstawił przemyślenia Viktora Frankla (1905-1997) austriackiego psychiatry

i psychoterapeuty, więźnia Auschwitz, zawarte w książce „Człowiek w poszukiwaniu sensu”.

V. Frankl napisał, że człowiek nie chce istnieć za wszelką cenę, ale tym czego chce naprawdę, to życie z sensem.
O jakości życia decyduje nie jego długość(trwanie), ale jego sens.

Wymienił trzy cechy natury ludzkiej:

– duchowość (miłość, świadomość i sumienie moralne)

– wolność

– odpowiedzialność za siebie.

 Sens może człowiek odnaleźć na trzy sposoby:

1) Poprzez tworzenie dzieła i spełnienie czynu

2) Przez doświadczenie czegoś lub poznanie kogoś

3) Przez dzielne znoszenie nieuniknionego cierpienia.

Potrzebą człowieka jest zapisanie się dobrze w życiu (warto obejrzeć film „Mój rower”(reż. Piotr Trzaskalski 2012r).

Każdy człowiek od rana powinien być zadowolony i życzliwy. To jak druga osoba mnie widzi zależy w 99% ode mnie. Postępujmy tak, aby inni chcieli przebywać w naszym towarzystwie.
Jesień życia
Starość wiąże się z przeżywaniem wielu niepokojów i lęków. Człowiek starszy wycofuje się z pełnionych ról społecznych i biernie poddaje się wyrokom losu.
Posiadanie sensu życia powoduje, że osoba może nie uważać je za zmarnowane i gotowa jest pożegnać się z nim
z poczuciem spełnienia, nie z żalem (K. Obuchowski).
Zmiany społeczne:
– zmiany zachowania norm i wartości
– kult młodości
– ageizm (dyskryminacja ze względu na wiek)
– migracje zarobkowe
– postęp techniczny i naukowy
– gerontofobia (lęk przed starością)
– dynamiczna zmiana obejmująca wszystkie obszary życia, społeczne ekonomiczne, kulturowe i gospodarcze.
Samotność i osamotnienie.
 Osamotnienie dotyczy indywidualnych odczuć jednostki, jej wrażliwość, potrzeb, jest to niewystarczający kontakt psychiczny z drugą osobą nawet pomimo obecności fizycznej.
Ważne jest, aby człowiek stawiał sobie cele długoterminowe. Należy ćwiczyć umysł (sudoku, krzyżówki), bywać
w teatrze, kinie, muzeach, działać w organizacjach (wolontariat, UTW).
Samotność nie jest zła pod warunkiem zachowania sprawności fizycznej i umysłowej.
Edukacja
Szeroko rozumiana edukacja to podstawowy warunek pomyślnego starzenia się. Należy motywować się
do samorozwoju i samodoskonalenia. Ważna jest samorefleksja, która pozwala wyłapywać własne błędy,
aby je eliminować.
Istotne jest wzmaganie działań o charakterze religijnym, umożliwiającym relacje z Bogiem.
Należy promować ten okres życia jako pozytywny
Podsumowanie
Każdy ma tylko jedno życie.
Poszukiwanie sensu życia wymaga skupienia i wytrwałości.
Edukacja jest koniecznością.Pomaga lepiej przeżyć każdą chwilę.
Samoakceptacja, życzliwość, uśmiech, empatia pomaga nam samym i otoczeniu.
Wykład przerywały kilkukrotnie salwy śmiechu słuchaczy, po zabawnych historyjkach opowiedzianych przez wykładowcę. Czas jak zwykle minął błyskawicznie. Sądzę,że będziemy mieli przyjemność ponownego spotkania
z panem profesorem Norbertem Pikułą.
Opracował: Henryk Duda

Świętochłowice od osady do miasta – 70 lecie praw miejskich

W dniu 13.12.2017 r członkowie UTW wysłuchali wykładu p. Mariana Piegzy pt. „Świętochłowice od osady do miasta – 70 lecie praw miejskich”.

Marian Piegza przypomniał dzieje Świętochłowic od czasu pierwszej wzmianki o miejscowości w roku 1313 po plany
na przyszłość. Wspomniał o tradycjach rolniczych gminy, o powstaniu pierwszych zakładów przemysłu ciężkiego, czyli Huty Falva (potem Florian), Kopalni Polska. Podkreślił rolę rodziny Donnesmarcków (właścicieli tych zakładów), którzy fundowali budowę szkół, kościołów, szpitala czy finansowali utworzenie współczesnej ulicy Katowickiej. Mowa była też o trudnych czasach pierwszej wojny światowej, okresie powstań śląskich i plebiscytu oraz II wojny światowej. Sporo uwagi poświęcono czasom powojennym: istnieniu obozu na Zgodzie, tworzeniu nowej administracji i ubieganiu się
o nadanie praw miejskich, które przyznano jeszcze przed wybuchem wojny – z realizacją od 1 I 1940 roku. Zademonstrowano dokumenty przyznające Świętochłowicom (dotychczasowej gminie wiejskiej o strukturze miejskiej) 13 lutego 1947 roku prawa miejskie. podkreślono wagę przyłączenia do Świętochłowic Chropaczowa i Lipin w roku 1951.
kliknij aby powiększyć
Później pokazano osiągnięcia ostatnich lat (m.in. utworzenie Muzeum Powstań Śląskich, uratowanie i wykorzystanie wież wyciągowych KWK Polska, budowę ekologicznego basenu na Skałce, a także naświetlono perspektywy miasta.
Tu pokazano projekt nowego stadionu i rewitalizację stawu Kalina.
Na wykładzie można było zobaczyć szereg zdjęć obrazujących historię rozwoju Świętochłowic i usłyszeć ciekawe wiadomości (stare nieznane albo zapomniane, nowe też czasem nieznane) którymi  prowadzący wykład, sypał jak
z rękawa.
Czas przeznaczony na prezentację minął błyskawicznie. Mam nadzieję, że uda się zaprosić p. Mariana Piegzę
na wygłoszenie kolejnego wykładu związanego z historią naszego miasta.
Opracował: p. Marian Piegza.

Seniorze – nie daj się oszukać- prawo konsumenckie

W dniu 06.12.2017 pan Daniel Jachimowicz (prawnik), przedstawiciel Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Nowym Sączu wygłosił wykład pt.

„Seniorze – nie daj się oszukać- prawo konsumenckie”.

Wstępem do wykładu był krótki trzyminutowy film – Nie znasz, nie otwieraj – TAURON.
Do mieszkania osoby starszej przychodzi ktoś i mówi o korzyściach nowej umowy z inną firmą. Jest to zwykle osoba bardzo przekonująca, więc łatwo jest popełnić błąd i się skusić. Jednak spora część nie daje się nabrać i odprawia akwizytora z kwitkiem mówiąc „TAURON nie chodzi po domach aby sprzedawać gaz lub prąd” (pomogła reklama
w telewizji).
Firma Tauron w odpowiedzi na docierające do niej informacje o nieuczciwych praktykach wobec osób starszych, włączyła się do kampanii informacyjno- edukacyjnej, mającej na celu ochronę seniorów.

Plan wykładu był następujący:

1. Wprowadzenie.

2. Umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa (zawierane na odległość).

3. Wyłudzanie pieniędzy od seniorów – najczęściej stosowane metody.

4 O paszporcie OK SENIOR.

5. O ankiecie „Dbamy o większą świadomość BEZPIECZNY SENIOR.

Ad 2) Szczególnie narażona jest grupa osób najstarszych, która ponosi potem koszty złej decyzji.

Pokazy sprzedażowe. Kilka rad:

Masz zaproszenie na pokaz – nie idź.

Musisz coś podpisać na pokazie. Zachowaj szczególną ostrożność. Najlepiej nic nie podpisuj bez konsultacji
z bliskimi (prawnikiem).

Jeżeli nie czujesz się bezpiecznie na pokazie spróbuj nawiązać kontakt z sąsiadem obok ciebie – najlepiej weź numer telefonu. W razie czego będzie Twoim świadkiem.

Jeżeli jednak zdecydujesz się na podpisanie  jakiś dokumentów – przeczytaj je uważnie.

 

Prowadzący podał kilka przykładów (wszystkie oparte na autentycznych wydarzeniach).

Pewna pani poszła na pokaz, bo skusiły ją prezenty (nie miała zamiaru niczego kupować). Pan rzucił piłkę, ona złapała. Owacja, zaproszenie na podium, gratulacje, wygrała pani taki ładny garnek. Znowu oklaski, teraz pani tylko podpisze odbiór nagrody. Pani w emocjach podchodzi do organizatorów, wpisuje swoje dane, składa kilka podpisów bez czytania i wychodzi. Po kilku dniach do domu przychodzi umowa kredytowa na kupno garnka z ratami (18 miesięcy).

Ludzie często się wstydzą, że popełnili błąd i nie zgłaszają tego.

Zawsze z pokazu trzeba wyjść z dokumentem, nie można wierzyć, że osoba uprawniona do podpisu jest nieobecna,
a dokumenty będą przesłane pocztą. Przesyłka może pojawić się za trzy tygodnie, a wtedy będzie za późno na odstąpienie.

Kilka rad – ciąg dalszy

 Pamiętaj, że garnki samo gotujące nie istnieją, podobnie jak usypiająca i niebrudząca się pościel.
 Prezent jest prezentem i do niczego nie zobowiązuje, zwłaszcza wobec sprzedawcy, który chce zarobić.
 Pamiętaj, że na manipulację marketingową podatny jest prawie każdy.
 Jeżeli nie skorzystałeś z powyższych rad i podpisałeś umowę, pozostaje Ci tylko możliwość skorzystania z uprawnienia odstąpienia od umowy.
Odstąpienie od umowy to prawo ustawowe – bez podawania przyczyny i co do zasady bez ponoszenia kosztów.
Odstąpienie musi być pisemne. Mamy na to 14 dni (dawniej było 10 dni).
30 dni na odstąpienie mamy przy umowach ubezpieczeniowych.
W sklepie, towaru bez wad nie można zwracać, chyba, że umówimy się ze sprzedawcą. Wtedy najlepiej aby sprzedawca na odwrocie paragonu napisał czas w jakim można go zwrócić (np. do 3 dni) i podbił pieczątką.
Jeżeli wpłaciliśmy zaliczkę to po odstąpieniu od umowy, pieniądze muszą być zwrócone w ciągu 14 dni.
Należy pamiętać, że ma to być odstąpienie od umowy, a nie jej wypowiedzenie. Jeżeli złożymy wypowiedzenie,
to możemy zostać obciążeni karami umownymi.
Ad 3) Rosnącym problemem staje się  AKWIZYCJA.
Różne osoby chodzą po domach proponując :
– nowe umowy,
– bonifikaty
– korzyści dodatkowe.
Ile było średnio w miesiącu zgłoszeń o nieuczciwych akwizytorach?
– 450 osób miesięcznie w 2016 roku
– 770 osób miesięcznie w 2017 roku (do końca października).
Osoby, które zgodziły się podpisać nową umowę, wyrażają zgodę nowemu Dostawcy na wypowiedzenie umowy Dostawcy dotychczasowemu. Po dwóch miesiącach okazuje się, że cena jest wyższa. Jeżeli teraz chcemy zrezygnować, to musimy zapłacić karę umowną za wypowiedzenie.
Akwizytor prosi tylko o uzupełnienie danych, lecz góra dokumentu była zagięta, starsza osoba nie zwróciła na to uwagi i po kilku dniach okazało się, że podpisała nową umowę.
Inny przypadek
Ktoś wjeżdża na podwórko i stoi dłuższy czas. Właścicielka w końcu wychodzi i pyta co się dzieje. Gość prosi o szklankę wody bo źle się czuje.Gospodyni przynosi wodę i pyta czy wszystko w porządku. Gość mówi, że jest bardzo zmęczony
a musi jeszcze sporo nowych umów rozwieść – o przy okazji do pani umowę też mam. Niech pani podpisze. Zbiera kilka podpisów i szybko odjeżdża.
Podnosimy słuchawkę i słyszymy „Dzień Dobry Telekomunikacja” odpowiadamy „Dzień dobry”.
Proszą o potwierdzenie danych – myślimy, że rozmawiamy z przedstawicielem Telekomunikacji i podajemy wszystkie informacje o które nas proszą, a to była nazwa firmy „Dzień Dobry Telekomunikacja” i mamy za kilka dni umowę
z nowej firmy.
 Pamiętaj!
Jeśli w zakresie prądu lub gazu:
– podpisałeś niechcianą umowę
– ktoś chciał Cię oszukać
– ktoś prosił Cię o podpis na dokumentach
– chcesz porównać oferty
zadzwoń pod numer 555 444 555
 
Z akwizytorem należy rozmawiać przez zamknięte drzwi.
Propozycje odpowiedzi:
– Nie mam czasu z panem rozmawiać.
– Nie mam czasu na rozmowę, bo jest u mnie syn z dziećmi.
– Wszystkie sprawy związane z prądem i gazem załatwiam w Biurze Obsługi Klienta.
Wyłudzanie pieniędzy od seniorów – najczęściej stosowane metody.
Na wnuczka wyłudzono najwięcej pieniędzy w województwie mazowieckim. W 2016 roku według policji osoby starsze straciły ponad 20 mln złotych (wyłudzenia zgłoszone).
– Metoda na wnuczka
– Metoda na policjanta (agenta CBŚ, prokuratora)
– Metoda na fałszywego urzędnika ZUS, NFZ
– Metoda na pracownika socjalnego
– Metoda na obowiązkowy remont (pobranie zaliczki)
– Metoda na wymianę drzwi wejściowych
– Metoda na hydraulika lub innego fachowca i wiele podobnych wariantów.
Przykład.
Dzwoni ktoś i przedstawia się jako oficer CBŚ(prokurator). Pyta czy mamy lokaty w banku. Dowiaduje się gdzie. Ostrzega, że bank jest niepewny (prowadzą zaawansowane śledztwo) i można stracić oszczędności. Proszą, żeby je wybrać i przelać na nowe konto, które podadzą. Nabrało się na to parę osób.
Ad 4) Prowadzący rozdał naklejki OK SENIOR. Można je nakleić na drzwiach wejściowych, wewnątrz mieszkania.
Na naklejce wydrukowano podstawowe zasady prawidłowego postępowania
BĄDŹ OSTROŻNY ! Zanim otworzysz drzwi upewnij się kto do Ciebie przyszedł.
Ad 5) Otrzymaliśmy broszurę „Poradnik bezpiecznego klienta” wydaną przez TAURON
Wydawać by się mogło, że przedstawione sytuacje są proste i wszyscy powinni wiedzieć jak się zachować.
W rzeczywistości bardzo dużo ludzi daję się nabierać i takie wykłady są nie tylko potrzebne ale wręcz konieczne. Ostrożności nigdy nie jest za wiele, a oszczędności życia można stracić w godzinę, gdyż siła przekonywania oszustów jest olbrzymia.
Mam nadzieję, że podobnego typu wykłady będą miały kontynuację.
Opracował: Henryk Duda

Wieczór Andrzejkowy

Tegoroczny Wieczór Andrzejkowy w restauracji Skałka zgromadził liczną grupę słuchaczy naszego Uniwersytetu.

W programie wieczoru uczestnicy mieli okazję do wysłuchania niezwykle pięknej i wzruszającej poezji p. Danuty Pacześniowskiej „Łzy i uśmiechy” czytanej przez członków uniwersyteckiego Teatru OdNowa .

Co ciekawe – autorka poezji była obecna wśród nas.

Poezję przeplatały piosenki w wykonaniu grupy muzycznej Przyjaciele.

Wokaliści zaprezentowali słynne standardy muzyki popularnej i jazzowej, między innymi Fly Me to the Moon, skomponowany przez Barta Howarda, który  nagrywali między innymi: Frank Sinatra, Brenda Lee, Julie London, Doris Day czy Westlife.

W programie słuchaliśmy między innymi, jednego z  najbardziej znanych  utworów Gilberta Bécaud do słów Pierre?a Delanoë : Nathalie, piosenki przewodniej z filmu o przygodach Jamesa Bonda Skyfall, o tym samym tytule, którą nagrała angielska piosenkarka Adele oraz jednej z najpopularniejszych piosenek z filmu Dirty Dancing – The time of my life – Teraz jest chwila mojego życia.

Wieczór zakończył się wspólnym śpiewem piosenki zespołu Skaldowie : Ktoś mnie pokochał, a jego sympatycznym
i smakowitym akcentem  była porcja znakomitej szarlotki dla każdego z uczestników.

Opracowała: Krystyna Rawska

Kochanowski w Indonezji

W dniu 29.11.2017 usłyszeliśmy relację pani dr Anny Żurek z pobytu na Bali pt ” Kochanowski w Indonezji” grupy uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego w Świętochłowicach. To już trzecia wyprawa uczniów tej szkoły do Azji. Wyprawa trwała 24 dni i obejmowała Jawę i Bali (wysepki Gili).

Bali (wyspa świątyń – turystyczny raj) to wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich, o powierzchni ok. 5600km2.  W 2016r odwiedziło ją ponad 5mln turystów. Turystyka jest główną gałęzią gospodarki Bali. Najbardziej rozwiniętym turystycznie rejonem jest część południowa wyspy.

Jest zamieszkana przez ponad 3,6mln ludzi, co daje gęstość zaludnienia ok 700 mieszkańców na 1km2. Stolica – Denpasar z lotniskiem.

Dominującą religią jest hinduizm balijski (93% – wiara w duchy, demony..). Przy każdym domu jest mała kapliczka.
Palą się kadzidełka i są składane ofiary (koszyczki). Różne źródła podają, że znajduje się tam 6-30 tysięcy świątyń.
Do niektórych świątyń hinduistycznych mają wstęp tylko wyznawcy hinduizmu. Do innych można wejść jeżeli
jest się odpowiednio ubranym (obowiązkowy sarong i pas). Największą mniejszość stanowią muzułmanie – poniżej 5%.

Najwyższe wzniesienie to czynny wulkan Gunung Agung (3142m) po erupcji w 1963 roku zginęło 1600 ludzi.
Ostatnio (22.11.br) wykazuje wzmożoną aktywność. Władze ewakuowały 150.000 osób mieszkających w promieniu 10km od wulkanu. Lotniska w stolicy i na sąsiedniej wyspie Lombok zostały zamknięte.

Po przylocie do Denpasar grupa udała się do miejscowości Kuta z wspaniałymi złocistymi plażami. Można podziwiać piękne zachody słońca. Jest to dobre miejsce dla początkujących surferów, którzy mogą korzystać z usług szkółek.
Jest tam sporo barów i knajpek.

Plaża Kuta, Bali

Po zamachu terrorystycznym w 2002r (zginęło ponad 200 osób – w tym polska dziennikarka Beata Pawlak).
Trzy lata później był kolejny zamach. Te wydarzenia zmniejszyły ilość turystów.

Na wyspie można rozkoszować się (za niewielkie pieniądze) najlepszą na świecie kawą Kopi Luwak. Powstaje ona
z najlepszych ziaren kawy zjadanych przez cywetę (łaskun), częściowo strawione (zewnętrzny miąższ) są wydalane – najsmaczniejsza część ziarna kawy pozostaje nienaruszona. W Polsce paczka 250g kosztuje ok. 500zł.

Następnie grupa udała się do miejscowości Uluwatu, aby w świątyni zlokalizowanej na skałach zobaczyć pokaz oryginalnego tańca balijskiego nazywanego „kecak”. Zaczyna się on wraz z zachodem słońca, przy akompaniamencie chóru złożonego z minimum 17 mężczyzn (było ich dużo więcej). Żadne instrumenty nie są używane. Mieszkańcy wierzą, że poprzez ten taniec mogą komunikować się ze zmarłymi przodkami.Spektakl trwa ponad godzinę. Przepiękne stroje kobiet, maski bohaterów spektaklu to feeria barw, która długo pozostanie w pamięci uczestników. Dodatkową atrakcją jest dźwięk fal rozbijających się o stromy klif, a rozmarzeniu zapobiegają małpy, które mogą być przyczyną kłopotów.

Następnie uczestnicy udali się na wyspy Gili (dominuje islam – muezin nawołuje do modłów 5 razy dziennie). Gili Islands to trzy wysepki położone u wybrzeży Lombok.
Czekanie przez kilka godzin na przewoźnika (łódki) pokazało inną mentalność rdzennych mieszkańców. Pokonanie 60km zajęło cały dzień. Podróżowanie pod pokładem kończyło się sensacjami żołądkowymi. Lepiej było moknąć od fal na górze.

Na wyspach nie ma samochodów ani motocykli. Uczestnicy na Gili Travangan (największa) spędzili 2 dni.
Jest tu najwięcej barów i dyskotek ( „Party Island”). Jest sporo miejsc do nurkowania, wypożyczalnie rowerów, kafejki internetowe.
Najbujniejszą roślinność i najwięcej mieszkańców ma Gili Air (najbliżej Lombok). Jako jedyna posiada własne źródła słodkiej wody.
Najspokojniejszą wyspą jest Gili Meno gdzie są najpiękniejsze plaże i najlepsze miejsca do nurkowania. Można było wypatrzeć żerujące żółwie morskie. Powrót na Bali również dostarczył powodów do ćwiczenia cierpliwości.
Bali i Gili słyną z dobrej kuchni – najpopularniejsze są owoce morza i ryż- podają go na niezliczoną ilość sposobów (niestety czystość pozostawia wiele do życzenia).
Uprawom ryżu zawdzięczamy też wspaniałe widoki z tarasów ryżowych, pól pokrywających strome wzgórza (wielostopniowe szeregi). Wszystkie prace wykonywane są ręcznie.
Świątynie wyznaczają czas zalewania ich wodą z górskich jezior, co wiąże się z festiwalami hinduistycznymi. Woda doprowadzona jest bambusowymi rurami. Balijczycy wierzą, że bambus odstrasza węże (nakrycia głowy).
Następnie uczestnicy odwiedzili Ubud – kulturowa stolica Bali. Jest tam muzeum Puli Lukisan
z pracami Rudolfa Bonneta – ojca nowoczesnej balijskiej szkoły malarskiej. Są tam najpiękniejsze tarasy ryżowe i wielki targ.
Dwa kilometry od Ubud znajduje się „Jaskinia słonia”, która w IX wieku została zaadaptowana na świątynię, początkowo buddyjską a później hinduistyczną. Wejście do jaskini wyrzeźbiono w skale i ma postać ust demona. Pretenduje do listy Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
Jest też Małpi Park (kilkaset makaków). Mogą być one niebezpieczne i wyrwać jedzenie, albo gorzej: telefon komórkowy, torebkę, łańcuszek, aparat fotograficzny
Następna miejscowość to Tampaksiring gdzie znajduje się świątynia Gunung Kawi. Została ona wykuta w X wieku
w skałach zbocza doliny, na obu brzegach płynącej doliną rzeki. Do świątyni prowadzi kilkaset kamiennych schodków.
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/1_gunung_kawi_temple.jpg/1200px-1_gunung_kawi_temple.jpg
W świętej wodzie obmywa się bardzo wielu ludzi.
Grupa miała okazję podziwiać bliźniacze wodospady Ghibli. Woda była chłodna, więc uczestnicy nie omieszkali skorzystać z kąpieli.
 Uczestnicy przyjechali do miejscowości  Lovina na północy Bali.
Ruch w Indonezji jest lewostronny. Drogi są bardzo zatłoczone, a korki to prawdziwa zmora dla poruszających
się samochodami.
Swoją popularność zawdzięcza plaży z czarnym wulkanicznym piaskiem. Otaczają ją piękne palmy, a woda jest krystalicznie czysta.
Atrakcja turystyczna Delfin Tour Lovina

Dużą atrakcję stanowią wycieczki w morze, gdzie można obejrzeć baraszkujące delfiny.

Nie należy zapominać o możliwości skorzystaniu z masażu tajskiego, do którego miejscowi używają świeżego oleju kokosowego.
Większość miejsc jest pełna turystów, a próby penetrowania Bali poza głównymi szlakami mogą nas rozczarować sporą ilością śmieci i biedą mieszkańców.
Nie zmienia to jednak w żadnym stopniu atrakcyjności wyjazdu. Trzeba mieć jednak trochę szczęścia, bo obecnie
to można mieć duże kłopoty aby wrócić (wulkan). Jednak z drugiej strony pora sucha na Bali to sierpień – wrzesień, więc o tej porze nie ma się tam co pchać. Suma rocznych opadów na Bali to 1400-1600mm.
Z przyjemnością wysłuchałem prezentacji pani dr Anny Żurek i być może w przyszłym roku usłyszymy więcej o pobycie na Jawie (pierwsza część pobytu).
Opracował: Henryk Duda

Wykład słowno ? muzyczny o Franciszku Lehárze.

W dniu 22 listopada 2017r. wysłuchaliśmy wykładu słowno ? muzycznego red. Jacka Woleńskiego o Franciszku Lehárze.

 Franz (węg.: Ferenc) Lehár  to węgierski kompozytor, którego twórczość operetkowa jest porównywana
do twórczości słynnej wiedeńskiej rodziny Straussów.

Franciszek Lehár urodził się 30 kwietnia 1870 r. w Komárnie, niewielkim mieście położonym w granicach monarchii austro-węgierskiej. Pierwsze kroki w zakresie edukacji muzycznej stawiał w domu, pod pilnym nadzorem swego ojca. Gdy ukończył 12 lat, rodzina wysłała go na naukę gry na skrzypcach do konserwatorium muzycznego w Pradze, gdzie jednocześnie poszerzał swoje umiejętności kompozytorskie u znanego nauczyciela Zdenka Fibicha. Całą ostatnią dekadę XIX wieku Lehar prowadził własne orkiestry w różnych miastach cesarstwa austro-węgierskiego, w tym w Puli, Trieście, Budapeszcie i Wiedniu. Komponowane przez niego walce i marsze cieszyły się dużą popularnością wśród miłośników muzyki poważnej.

W 1905 r. ogromny sukces i sławę przyniosła Lehárowi operetka Wesoła wdówka, której premiera odbyła się
w Wiedniu. Dzięki niej kompozytor zyskał olbrzymią reputację i szacunek, a także środki niezbędne na poświęcenie się w pełni tworzeniu muzyki. W ciągu kolejnych trzech dekad powstało blisko trzydzieści nowych dzieł, które rozsławiły Lehára na całym świecie i uczyniły prawdziwie bogatym. Lekkie i frywolne, a zarazem szybko wpadające w ucho melodie wspaniale oddawały atmosferę Wiednia z początku XX wieku. W 1934 r. muzyk zakończył swą karierę kompozytora, poświęcając czas prowadzeniu wydawnictwa muzycznego.

Z chwilą pierwszego triumfu nazistów w Europie Lehár zaszył się w swojej posiadłości w Bad Ischl. Podziw Hitlera
i Goebbelsa dla genialnej muzyki kompozytora ocalił życie jego żonie, Zofii, z pochodzenia Żydówce. Wielu jego przyjaciół zginęło jednak w obozach koncentracyjnych. Muzyk nigdy nie wystąpił otwarcie przeciw nazistowskiemu reżimowi. Po zakończeniu wojny wraz z żoną przeniósł się do Szwajcarii. Zmarł 24 października 1948 roku w Bad Ischl.

Lehár był uznanym kompozytorem i muzykiem. Jego dzieła zachwycają szeroką paletą barw muzycznych, a wkład
w rozwój opery i operetki jest niezaprzeczalny. Utwory odznaczają się odcieniem ironii i szczególną lotnością, zmieszanymi z nutami nostalgii i wyrafinowania. Lehár był ostatnim wielkim twórcą operetki wiedeńskiej. Oprócz utworów scenicznych pisał również partytury dla filmu, poematy symfoniczne, koncerty na skrzypce, walce i marsze, utwory na fortepian oraz niezliczone piosenki.

Do jego najważniejszych dzieł należą: Wesoła wdówka, Hrabia Luksemburg, Cygańska miłość, Paganini, Carewicz
i Kraina uśmiechu.

Opracował : red. Jacek Woleński